IETS OT£R DE OORZAKEN BER AARDBEVINGEN ; 



DOOR 



H. VOGELSANG. 



„Indien men telkens tijdingen van den dagelijkschen toestand van de 

 geheele oppervlakte der aarde konde krijgen , zoude men waarschijnlijk 

 de overtuiging erlangen , dat deze oppervlakte bijna altijd op de eene 

 of andere plaats beeft." 



Toen ALEXANDER vojst humboldt vijfentwintig jaar geleden deze woor- 

 den schreef , kon hij naauwelijks voo^rzien wat de menschelijke geest- en 

 wilskracht in die korte tijdruimte voortbrengen zouden om de onder- 

 stelling , waarvan hij in het eerste gedeelte van zijn' volzin spreekt , 

 te verwezenlijken. 



De hulpmiddelen voor het verkeer , voor het ontvangen van tijdingen 

 en voor hunne verspreiding zijn op ongehoorde wijze toegenomen. De 

 waarnemer , welke van verre , door het lezen der dagbladen daartoe 

 verleid , de meening zou opvatten , dat aardbevingen en dergelijke na- 

 tuurverschijnselen thans menigvuldiger zijn dan in vroegere jaren , moest 

 wel in de eerste plaats herinnerd worden aan dien dikwijls besprokenen 

 reusachtigen vooruitgang van onzen tijd. Daaraan moeten wij het toe- 

 schrijven , dat de berigten omtrent zulke gebeurtenissen gewoonlijk reeds 

 vóór hunnen afloop door telegrafen en dagbladen over de geheele wereld 

 verspreid worden. Als de verwoestende golving der zee , welke bij de 

 aardbeving van Augustus 1868 de havensteden von Peru verwoestte, 

 zich met de in het westen waargenomen snelheid naar het noord-oosten 

 tot Europa voortgeplant had , zoude de tijding van haar eerste optreden 

 misschien reeds in onze dagbladen te lezen zijn geweest , eer zij onze 

 kust bereikt had. 



AVij zijn echter nog verre er van verwijderd een gelijkmatig volledig 



1870. ' 13 



