194 IKTS OVER DE OORZAKEN DER AARDBEVINGEN, 



overzigt te hebben van de aardbevingen in alle landen. "Wanneer in 

 Europa glazen rinkelen , uurwerken stil blijven staan en de seismometer 

 van het observatorium op den Yesuvius slechts de geringste afwijking 

 vertoont , dan zeggen wij , en teregt , dat er eene aardbeving heeft 

 plaats gehad. Op het groote vasteland van Azië en Afrika en nog 

 meer in de landen , waar aardbevingen dikwijls voorkomen , zooals 

 Peru , Chili , Java enz. worden echter zonder twijfel zeer vele ligte 

 aardbevingen gevoeld , zonder dat men het der moeite waard acht de 

 overzeesche Europesche geleerden daarvan iets te melden. 



"Wanneer men dit in het oog houdt , laat het zich gemakkelijk ver- 

 klaren , hoe KLUGE uit de hem bekende gegevens het besluit trok , dat 

 in het jaar 1858 de hoofdstreek der aardbevingen tusschen 36 en 48 

 graad noorderbreedte lag. 



Deze streek omvat het zuidelijk derde gedeelte van Europa , waar 

 ook inderdaad , namelijk bij de vulkanische kusten der Middellandsche 

 zee , de aardbevingen talrijker zijn dan in de meer noordelijk gelegen 

 landen ; doch deze Europesche kuststreek maakt naauwelijks het zesde 

 gedeelte uit A^an een groeten aardgordel en men heeft op grond van onze 

 op feiten steunende ondervinding volstrekt het regt niet dezen gordel 

 eenvoudig langs gelijke breedten door te trekken en over den oceaan 

 en door Europa en Azië te verlengen. Door enkele buitengewone ge- 

 beurtenissen wordt ook altijd de belangstelling en de lust om zulke 

 waarnemingen te doen weder verlevendigd , en de tijdingen omtrent 

 aardbevingen vermeerderen zich meer dan deze zelve. 



Zoo is b.v. het in het oogvallende toenemen van aardbevingen , dat 

 in alle oudere opsommingen daarvan na het jaar 1755, dat is, na de 

 aardbeving van Lissabon , te voorschijn treedt , zeer waarschijnlijk slechts 

 schijnbaar. Ook in de meer naauwkeurige opgaven zal steeds veel onzeker 

 blijven. Het plotseling plaats grijpen der aardbevingen , vooral wan- 

 neer zij het bestaan der menschen bedreigen , maakt, dat deze verschijn- 

 selen zeer moeijelijk aan een wetenschappelijk onderzoek te onderwer- 

 pen zijn, en de opgaven wijken daarom in bijzonderheden dikwijls zoo 

 zeer van elkander af, dat het moeijelijk is te beslissen, of zij ontspro- 

 ten zijn uit de opgewekte verbeelding of met het koelbloedig ver- 

 stand zijn waargenomen. 



Men kan ook moeijelijk eene algemeene wijze , waarop dergelijke 

 waarnemingen zouden moeten verrigt en medegedeeld worden , vast- 



