IETS OVER DE OORZAKEN DER AARDBEVINGEN. 195 



stellen. Het zal aan ieder duidelijk zijn , dat het aantal der achter- 

 eenvolgende schokken veel grooter is , dan — en niet moet verwisseld 

 worden met het aantal der verschillende aardbevingen. 



Dit wordt dan ook steeds bij de opgaven in het oog gehouden ; doch 

 het is nog zeer afhankelijk van het subjectief gevoelen van den berigt- 

 gever, in hoeverre in eene en dezelfde streek die twee verschijnselen van 

 elkander te onderscheiden zijn , d. i. , wat men een aardschok en wat 

 eene aardbeving zal noemen. Als in hetzelfde uur , op denzelfden dag 

 en op dezelfde plaats een paar dozijn aardschokken gevoeld worden , 

 vereenigt men die gewoonlijk tot eene aardbeving. 



Den volgenden dag (met den nieuwen datum) begint in de opgaven 

 gewoonlijk eene nieuwe aardbeving , en dit is zeer zeker het geval , 

 indien één of twee rustdagen daartusschen liggen. 



Terwijl wij nu , wat onze Europesche landen aangaat , in staat zijn 

 de enkele stooten volgens dag en datum met uren en minuten op te 

 teekenen , moeten wij ons voor dezelfde periode , wat ver afgelegene lan- 

 den betreft , vergenoegen met berigten als deze : In Peru en Chili 

 duurden de schokken deze geheele maand voort. In Mexico neemt men 

 opeenvolgende aardbevingen waar enz. Het moeijelijkste is de sterkte 

 der aardbevingen eenigszins naauwkeurig uit te drukken. De meerdere 

 of mindere schade , welke aan den mensch of aan menschelijke inrig- 

 tingen wordt toegebragt , is de eenige sterktemaat , welke gewoonlijk 

 wordt aangewend. 



Hoe voldoende deze maatstaf ook voor onze maatschappelijke statistiek 

 zijn moge , hij is meestal onvoldoende voor het wetenschappelijk oordeel , 

 dat daardoor meer in de war gebragt , dan verhelderd wordt. Hoe 

 vele omstandigheden , welke slechts middellijk van de sterkte der schok- 

 ken afhankelijk zijn , kunnen niet invloed uitoefenen op de verwoestende 

 werking der aardbevingen ! Slecht gebouwde huizen zullen eer instor- 

 ten dan goed gebouwde. De rigting der muren , in betrekking tot de 

 rigting der stooten , is van wezenlijken invloed op de werking der 

 schokken. Op een lossen grond zijn de golvingen der aardbevingen 

 onregelmatiger en werken daarom meer verwoestend dan op een rots- 

 grond. Aan de zeekusten is de verwoesting , die veroorzaakt wordt door 

 overstrooming door de golven der zee , grooter dan die van de stooten 

 zelve enz. enz. 



Al deze omstandigheden brengen er toe bij om de werking op het 



13* 



