198 IETS OVEK DE OORZAKEN DER AARDBEVINGEN. 



als de daarop liggende lichamen of als de oppervlakte van het blok. 

 Wij willen hier aanstonds bijvoegen , dat men zulke verschijnselen 

 in het algemeen met behulp der theoretische mechanica geheel 

 verklaren kan ; doch dat de verklaring of berekening van een be- 

 paald geval onoverkomelijke zwarigheden aanbiedt , wijl wij van de 

 natuur der kleinste deeltjes bij vaste lichamen nog zeer weinig weten. 

 In elk geval hebben wij te doen met de theorie der golfbeweging, 

 van welke wij , zoo als bekend is , ook gebruik maken tot verklaring 

 der verschijnselen van het licht , het geluid enz. en welke wij even- 

 zeer noodig hebben om de werkingen van de botsing in de billardbal- 

 len of in den cylinder van hout duidelijk te maken. Ook de voortplanting 

 van een stoot in het binnenste der aarde geschiedt dus volgens de 

 algemeene wetten der golfbeweging , doch golfvormige rijzingen en 

 dalingen overeenkomende met de golfbeweging aan de oppervlakte van 

 water treden slechts te voorschijn bij die deelen , 'welke het digtst bij 

 de oppervlakte liggen. 



Als men zich de voorwaarden en omstandigheden , waaronder aard- 

 bevingen plaats grijpen , regt duidelijk voorstelt , dan zal men de ver- 

 schillende bewegingsverschijnselen , die daarbij worden waargenomen , 

 ook gemakkelijk begrijpen , doch tegelijkertijd inzien , dat de dikwijls 

 heerschende voorstelling alsof bij deze gebeurtenissen de aardkorst in 

 hare geheele dikte evenals een doek gewrongen en geschud werd , 

 geheel verkeerd is. 



Daarentegen zal men zich de dikwijls waargenomen feiten verklaren 

 kunnen, dat in de aarde, in mijnen bijv. , dezelfde aardbevingen, welke 

 op de oppervlakte golvende bewegingen voortbrengen , in het geheel niet 

 of slechts als zwakke , slechts een oogenblik durende stoeten gevoeld 

 worden en dat in volle zee bij de eigenlijke zeebevingen evenzoo 

 geene golfvormige beweging , maar slechts een eenvoudig sidderen der 

 watermassa waargenomen wordt. In de homogene middenstof, het 

 water, grijpt namelijk de voorplanting zeer regelmatig en gelijkmatig 

 plaats , en tegelijkertijd straalt deze over eene groote oppervlakte uit, 

 zoodat men op schepen een schok als die van een' elektrischen slag , 

 maar geen schommelen gewaar wordt. 



De geweldige golven , welke bij aardbevingen in kustlanden (in Peru 

 en Chili in 1868 en te Lissabon in 1755) zulke groote verwoestingen 

 aanrigtten en zich over groote ruimten van den oceaan bewegen, zijn 



