200 IETS OVEB DE OOEZAKEIf DER AARDBEVINGEN. 



Als men over de oorzalcen der aardbevingen spreken moet , is het 

 inderdaad geene gemakkelijke taak om bij de menigte van hypothesen 

 aan elke hare waarde of haar regt van bestaan aan te wijzen. In 

 elk geval kan men als de gewigtigste en door de geologen tamelijk 

 algemeen erkende grondstelling aannemen , dat niet alle aardbevingen 

 door dezelfde of eene enkele oorzaak verklaard kunnen worden ; maar 

 dat de voorwaarden tot de oorspronkelijke krachtsuiting evenals deze 

 laatste zelve in de verschillende gevallen verschillen kunnen. 



De wetenschap is ook op onderscheidene wegen er toe gekomen om 

 zulke mogelijke oorzaken meer bepaald te erkennen en hare waarschijn- 

 lijke geldigheid vast te stellen. 



In de eerste plaats heeft men de algemeene hypothese van het 

 voortbestaan van eene groote gloeijend vloeibare aardkern , welke de 

 hoofdmassa van onze planeet zoude uitmaken. Deze hypothese wordt 

 door andere feitelijk waargenomen verschijnselen min of meer waar- 

 schijnlijk gemaakt. Men kan ze ook voor de verklaring der aardbe- 

 vingen op verschillende wijzen gebruiken en in deze verklaring te gelijker 

 tijd een nieuwen steun voor de hypothese zelve zoeken. Wat de laatste 

 aangaat , zoo willen wij hier slechts opmerken , dat hare theoretische 

 waarde en gegrondheid zonder twijfel dikwijls te hoog geschat is , doch 

 dat alle bewijsmiddelen , die tegen haar zijn aangevoerd , — hoezeer 

 zij ook verdienen in aanmerking te worden genomen , — toch nog 

 geenszins toereikend zijn om haar zoo te wederleggen , dat zij haar regt 

 van bestaan zoude verloren hebben. 



Bewijsgronden tegen de noodzakelijkheid zijn als zoodanig nog geene 

 bewijsgronden tegen de mogelijkheid van eene hypothese , en meestal 

 gaat men in het bestrijden evenzeer te ver als in het verdedigen. De 

 beteekenis hiervan ten opzigte van het vraagstuk , dat ons bezig houdt , 

 zal uit het volgende blijken. 



In den loop der laatste jaren trad meer en meer de beschouwing op 

 den voorgrond , dat men de verklaring der aardbevingen met den geo- 

 gnostischen toestand der daardoor geteisterde landstreken in verband moest 

 brengen, en hieruit ontwikkelde zich — niet zonder strijd met de voor- 

 standers van eene enkele oorzaak — de scheiding in vulkanische en 

 niet vulkanische aardbevingen. 



"Wij zullen zien , dat het niet geraden is deze tegenstelling scherper 

 te doen uitkomen en daarmede misschien de voorstelling te verbinden , 



