EENE ZOÖLOGISCHE EXCURSIE NAAR DE ROODE ZEE. 211 



Lohaya, Hodeda, zoo zijn deze reeds daarom minder aanbevelingswaardig, 

 omdat men er moeijelijker komen kan. Men kan er alleen met groote 

 schuiten , soemboek geheeten , van Djeddah of Suakin heenvaren. De 

 vaart op deze soemboeks is uit hoofde van de geringe zeevaartkundige 

 kennis der Arabieren , de groote onreinheid en den vooraf volstrekt niet 

 te bepalen duur der reis , zeer onaangenaam. Daar echter de desgelijks 

 zeer slecht ingerigte Egyptische stoombooten alleen bepaalde toeren 

 maken, namelijk van Suez naar Djeddah , van daar naar Massaua en 

 somtijds naar Suakin , zoo is men desniettegenstaande genoodzaakt dik- 

 wijls van de ongeschikte soemboeks gebruik te maken. Het laat zich 

 evenwel voorzien , dat , ten gevolge van de sterk vermeerderde vaart op de 

 Roode zee na de opening van het Suez-kanaal , ook de middelen tot 

 verplaatsing eerlang zeer verbeterd zullen worden. Ik bezocht nog ver- 

 scheidene eilanden bij Lohaya , de Dahlack- eilanden , alsmede eenige 

 koraalriffen tusschen Massaua en Suakin , maar ui die punten zijn voor 

 een duurzaam verblijf, wanneer men niet enkel verzamelen, maar ook 

 arbeiden wil , wegens gebrek aan woningen en dikwijls zelfs aan voedsel , 

 niet geschikt. \ 



Ten slotte moet ik nog opmerken , dat het , wanneer men geen tolk 

 wil mede nemen , — hetgeen de reis veel duurder zoude maken , — 

 volstrekt noodig is iets Arabisch te leeren spreken en zich voor de reis 

 naar de E,oode zee in Egypte vooraf bekend te maken met de daar heer- 

 schende zeden en gebruiken. Alleen langs dien weg kan men zich 

 voor vele onaangenaamheden vrijwaren. 



Dat men uit Europa een goede dosis energie moet mede nemen om 

 niet onder de verslappende hitte te bezwijken en dat men er zich op 

 moet voorbereiden velerlei bezwaren te ondervinden en soms zelfs honger 

 te lijden , spreekt van zelf. Raadzaam eindelijk is het ook zich van 

 eenen zekeren voorraad chinine te voorzien , ter bestrijding van mogelijke 

 koortsaanvallen." 



Bij het overnemen van bovenstaande wenken , gegeven door iemand , 

 die als wegbereider vooruit is gegaan en blijkbaar bij die gelegenheid 

 veel ondervinding heeft opgedaan , welke aan degenen , die hem volgen 

 zullen , ten goede kan komen , hadden wij ook het oog op de moge- 



