VAÏf DEN TEGENWOOllDIGEN^ TUT). 269 



5,5 gramm. gewoon buskruid verkregen; 5". het laat veel minder vast 

 overblijfsel achter ; 6" dit overblijfsel bestaat bijna uitsluitend uit kool- 

 zure kali , dat geen nadeeligen invloed op de metalen uitoefent ; 7". er 

 wordt bij de ontbranding slechts zeer weinig damp gevormd , die reu- 

 keloos is en voor het grootste gedeelte uit waterdamp bestaat. 



Het schiethatoen. 



Toen omstreeks het einde van het jaar 1846 schönbein te Bazel en 

 bijna gelijktijdig büttcher te Frankfort de uitvinding van het schiet- 

 katoen bekend maakten , zoude men gewis niet geloofd hebben , dat dit 

 door het groote publiek met alle mogelijke geestdrift ontvangen nieuwtje 

 zoo spoedig weder al zijne glorie zoude verliezen en tot het verleden 

 behooren , zonder iets blijvends achter te laten. Een ongeloof elijk feit. 

 De bondsvergadering , zaliger gedachtenis , kwam op het lumineus idéé 

 aan de gelukkige uitvinders eene nationale belooning uit te reiken , in 

 trouwe eene zeer schoone gedachte , die echter door de gebeurtenissen 

 van het jaar 1848 met de bondsvergadering zelf in vergetelheid ge- 

 raakte en daardoor onuitvoerbaar werd. De stormen van de om- 

 wenteling waaiden voorbij, de menschen vergaten bij al het nieuwe, 

 grootsche en treurige, dat zij in dien korten tijd beleefd hadden, het 

 schietkatoen , en zijne uitvinders hadden hunne hoop op den nieuw 

 verrezen Duitschen bond gerust kunnen begraven , als niet de toen 

 heerschende militaire partij in Oostenrijk als voor hen van zeer veel 

 belang geoordeeld had het schietkatoen der vergetelheid te ontrukken. 

 Yoor eene som van 30 000 flor. kocht de Oostenrijksche staat het 

 geheim ; van deze som ontving schünbein twee derde en böttcher een 

 derde. Door zeer lang, ja gedurende vele jaren voortgezette en zeer 

 kostbare proeven kwam de Oostenrijksche commissie eindelijk zoo ver , 

 dat de groote moeijelijkheden bij de bereiding in het groot overwonnen 

 werden, en de wijze, hoe het bij het mijnwezen en als voortbewegende 

 kracht te gebruiken in zoo verre bepaald omschreven en vastgesteld 

 kon worden , dat men met het schietkatoen rotsblokken tot den vesting- 

 bouw van Komorn verkreeg, de vestingwerkcn van Weenen er mede 

 vernietigde, en in den oorlog van 1859 eigenaardig ingerigte batterijen 

 van geschut voor schietkatoen in de praktijk kon beproeven. 



Door het in de lucht springen van een magazijn met 200 centenaars 

 schietkatoen op den Sisten Julij 1862 werd een einde aan al die proeven 

 gemaakt , de Oostenrijksche regering betwijfelde (en onzes inziens te 



