VAN DEN TEGENWOORÜIGEN TIJD. 273 



houtvezel of cellulose, bestaat dus uit 12 aequivalenten of 72 gewigts- 

 deelen koolstof, 10 aequivalenten waterstof en zuurstof of 90 gewigts- 

 deelen water. Bij het zuivere schietkatoen zijn drie aequivalenten 

 water door drie aequivalenten salpeterzuur vervangen, bij bet collodium- 

 schietkatoen beeft deze ruil slecbts met twee aequivalenten plaats. 



Door reducerende middelen kan men aan deze beide verbindingen 

 het salpeterzuur onttrekken en verkrijgt dan weder onveranderde 

 cellulose. 



De ontledingsproducten zijn door karolyi naauwkeurig onderzocht. 

 Hij trachtte hiertoe zoo naauwkeurig mogelijk den loop van het proces , 

 dat bij het schieten en springen van mijnen met het schietkatoen plaats 

 heeft , te volgen en na te doen. Hiertoe stampte hij in eene ijzeren 

 buis eenig schietkatoen , plaatste deze in eenen ruimen hollen ijzeren 

 kogel , die luchtledig gepompt werd en ontstak toen het schietkatoen 

 door middel van eenen door eene galvanische batterij gloeijend gemaakten 

 platinadraad. De gassen , die den luchtledigen kogel na de ontploffing onder 

 eene iets hoogere drukking dan die der omringende atmospheer vulden , 

 konden gemakkelijk door middel van een Jiraan er uit gelaten worden. De 

 analyse er van toefde aan, dat 1 gram schietkatoen 576,4 kubiek centime- 

 ters gas- en dampvormige verbrandingsproducten geleverd had. In 100 

 volumen daarvan werden 28,9 vol. kooloxyde , 7,3 vol. ligt koolwater- 

 stofgas , 20,8 vol. koolzuur, 12,7 vol. stikstof en 25,3 vol. waterdamp 

 gevonden. Eene kleine hoeveelheid koolstof, 1,82 proc. bleef onver- 

 brand over. De groote hoeveelheid kooloxyde en ligt koolwaterstofgas 

 (mijngas) maakten het mogelijk , dat de gassen door middel van een 

 brandend ligchaam konden ontstoken worden. Men maakte dientenge- 

 volge de gevolgtrekking , dat door toevoeging van salpeter- of van 

 chloorzure kali de verbranding volmaakter kon worden en daardoor dus 

 eene hoogere temperatuur en hoogere spanning van de gassen verkregen 

 werd. Men kan (natuurlijk op geene zekere gegevens) aannemen , dat 

 de temperatuur zonder de bijvoeging van een der twee genoemde zou- 

 ten 5389° C, met deze bijvoeging echter 8073'' C bedraagt, in de 

 veronderstelling dat het schietkatoen vrij liggend verbrandt , en de 

 gassen zich dus vrij kunnen uitzetten. "Wordt deze uitzetting ver- 

 hinderd , dan moet de temperatuur nog hooger gesteld worden. Neemt 

 men hierbij nog in aanmerking , dat het buskruid slechts voor } gedeelte 

 in gassen veranderd wordt , terwijl daarentegen van het schietkatoen 

 1870. 18 



