304 DE VOOIlHISTOEISCnE MENSCH IN AMERIKA. 



heuvel van Santos in Brazilië. Deze heuvel is veertien voet hoog , 

 heeft ongeveer drie bunder in omtrek , is met boomen bedekt en ligt 

 nabij de stad St. Paul. De rivier Santos heeft dezen heuvel onder- 

 mijnd , waardoor verscheiden menschelijke geraamten zigtbaar werden , 

 allen voorovergebogen in een hoek van 20^ tot 25° , allen in een gelijke 

 rigting van oost naar west geplaatst en door vasten kalksteen of tuf 

 omsloten. Lyell vestigde reeds in 1842 in zijne Travels in America 

 de aandacht op deze geraamten. Een stuk van dien kalksteen op het 

 museum van Philadelphia bevatte een menschenschedel met tanden en 

 tevens oesters met serpidae daarop , hetgeen lyell eerst op het denk- 

 beeld bragt , dat het geheele afzetsel onder zee was gevormd of ten 

 minste na zijn ontstaan onder water gelegen had en later gerezen was , 

 terwijl deze laatste rijzing reeds zoo lang geleden was , dat sedert een 

 bosch met groote boomen op den heuvel had kunnen groeijen. Later ') 

 heeft LYELL echter verklaard , dat de schelpen ook met andere bouw- 

 stoffen verzameld en op een hoop kunnen zijn geworpen , ten tijde , 

 dat de lijken begraven werden , terwijl vervolgens dit alles tot ecne vaste 

 steenmassa verbonden kan zijn geworden door langzame infiltratie van 

 koolzuren kalk. De heuvel van Santos en zijne geraamten zouden dan 

 welligt niet ouder zijn , dan de kunstmatige heuvels der Yereenigde 

 Staten , die wij in het breede besproken hebben. 



Dr. HEJfRiQUEz NAEGELi , een bekend natuurvorscher te E,io- Janeiro , 

 vond in Brazilië nog andere hoogst merkwaardige sporen van den 

 voorhistorischen mensch , namelijk overblijfselen van menschelijke ves- 

 tigingen , met de Italiaansche terramara'' s (zie mijn werkje : „ Be voor- 

 Imtorische mensch in Europa^^) overeenkomende^), en heeft het voor- 

 nemen te kennen gegeven die grondig te onderzoeken. Men vindt in 

 Brazilië ook kjökkenmöddings op die der Yereenigde Staten gelijkende. 

 Op Vuurland treft men insgelijks dergelijke schelphoopen aan. 



Op de kusten van Chili en Peru vindt men op aanmerkelijke hoogte 

 boven den tegonwoordigon zeespiegel lagen , die eene groote menigte 

 sclielpen bevatten , alle tot soorten behoorende , die nog thans in den 

 Groüton Oceaan leven, In eene dier lagen , op het eiland San Lorenzo 



') Geologische bewijzen voor de oudheid van het mcnschelijk gctlacht; Nederl. 

 vortaliiig van winkluk, blz. 40. 



^) Matériaux pour l'hidloire poiitive et philosophique de rhomme par <;. dk mou- 

 TiLLET, in 8", Paris 186'3, t. I. 



