322 DE VIEKHANÜIGE ZOOGDIEEEN. 



verschillende apen moeten bijeenzoeken , waarvan één uit Amerika , 

 twee uit Afrika , één van Borneo en één van Sumatra." 



Wanneer men het skelet van een der anthropomorphe apen plaatst 

 naast dat van den mensch , dan vinden wij , dat wel dezelfde beenderen 

 in dezelfde volgorde daaraan voorkomen , maar tevens dat ieder been , 

 wat vorm en grootte betreft , meer of minder verschilt , zoodat het geheel 

 een zeer verschillenden indruk op ons maakt , en wij moeten toestemmen , 

 dat het skelet van den aap in schoonheid van vorm zeer ver achter 

 staat bij dat van den mensch. Misschien klinkt het sommigen lezers 

 eenigszins vreemd , wanneer ik spreek van de schoonheid van vorm van 

 een skelet ; in veler oog toch is een geraamte iets afzigtelijks , iets 

 waarnaar men niet gaarne ziet , maar dat men zoo spoedig mogelijk 

 voorbij gaat. Is dit echter niet wat overdreven , niet eenigszins — 

 ik durf het bijna niet zeggen — kinderachtig , en verdwijnt het afzig- 

 telijke niet spoedig , wanneer men zich maar eenmaal heeft los gemaakt 

 van de dwaze vrees voor hetgeen den grondslag uitmaakt van ons 

 geheele ligchaam ? Sta mij toe , dat ik u wijs op eenige punten van 

 verschil tusschen het geraamte van den aap en dat van den mensch. 



Het schedelgedeelte van het menschelijk hoofd is veel sterker ont- 

 wikkeld dan het aangezigt , dat in het algemeen weinig vooruitsteekt ; 

 de gelaatshoek (dat is de hoek , die gevormd wordt door de lijn , 

 welke getrokken kan worden door den uitwendigen gehoorgang en de 

 basis der neus en die , welke het meest uitpuilend gedeelte van het 

 voorhoofd verbindt met het meest vooruitstekend gedeelte van de 

 bovenkaak) is zelden kleiner dan 70'' , zooals bij de negers , en klimt 

 bij het Kaukasisch ras tot 85^ en soms nog iets hooger. Bij de apen 

 is de verhouding tusschen het schedel- en aangezigtsgedeelte geheel 

 anders ; het gunstigst is deze bij de genoemde dieren in de allereer- 

 ste levensjaren, gedurende welken tijd de toenadering tot den mensch 

 uit een psychisch oogpunt ook het grootst is. De volwassen Chim- 

 panzee heeft een gelaatshoek van slechts 40" , en bij den Gorilla en den 

 Orang-oetan is deze nog kleiner. De kleine Amerikaansche Saimiri 

 ( Callithrix sciurea) maakt echter op dezen regel eene uitzondering , daar 

 hij een gelaatshoek bezit van 66°, dat is slechts 4° minder dan de 

 negers en zelfs 2"" meer dan men bij sommige menschen gevonden heeft ^). 



*) Zie GEOFPROi SAINT-HILA.IBE , Htstoire naturelle génerale, II, p, 229. 



