328 DE VIERHANDIftK ZOOGDIEREN'. 



oetan uitsluitend voorkomt op Borneo , en dat de raeening, dat hij 

 ook op Sumatra zou aangetroffen worden , op valsche berigten van in- 

 boorlingen berust. Omtrent de levenswijze van het dier zijn zeer vele 

 verhalen in omloop , die echter niet allen op geloofwaardigheid kunnen 

 aanspraak maken. Reeds plinius vermeldde , dat er op de Indische 

 bergen Satyrs leefden , zeer boosaardige dieren , met menschengezigten , 

 die nu eens regtop liepen en dan eens op hun vier ledematen , en die 

 wegens hun vlugheid slechts gevangen konden worden , wanneer zij oud 

 of ziek waren. Bontius , een geneesheer , die in de 1 7de eeuw op Java 

 leefde , verhaalt , dat hij eenige malen boschmenschen gezien heeft , zoo- 

 wel mannetjes als wijfjes. „Zij liepen dikwijls regtop en gedroegen 

 zich volkomen als andere menschen. Een wijfje was bewonderings- 

 waardig ; het schaamde zich , dat het door vreemden gezien was en 

 bedekte haar gelaat met de handen , het zuchtte en verrigtte in één 

 woord alle menschelijke handelingen , zoodat haar slechts de spraak 

 ontbrak om een mensch te zijn." 



De Javanen beweren , dat de apen wel zouden kunnen spreken , wanneer 

 zij maar wilden , maar dat zij het niet deden , omdat zij bang waren , 

 dat zij dan zouden moeten werken. 



In den natuurstaat leeft de Orang-oetan in de groote , eenzame bos- 

 schen van Borneo. Hij is een vreedzaam en rustig dier, dat zich 

 langzaam en omzigtig beweegt ; hoewel hij niet vreesachtig is en den 

 naderenden mensch kalm aanziet , gaat hij toch , zoodra hij gevaar 

 vermoedt , op de vlugt en tracht hij zich achter een dikken tak of in 

 het digte loof in de toppen der hoornen te verbergen. Voelt hij zich 

 ook daar niet veilig , dan vlugt hij van den eenen boomtop in den an- 

 deren , echter niet overhaast , zooals andere apen , maar bedaard en met 

 overleg ; deze langzaamheid in zijn bewegingen verlaat hem nooit , 

 zoodat het den jager niet moeijelijk valt hem te achterhalen. 



Is hij eenmaal gewond en wil men hem te lijf , dan wordt hij gevaar- 

 lijk ; zijn armen zijn zeer krachtig en zijn gebit is sterk ; dikke takken 

 en den arm van den mensch breekt hij gemakkelijk door. Men beweert , 

 dat het onmogelijk is een ouden Orang-oetan magtig te worden ; de 

 jongen daarentegen zijn gemakkelijk te vangen ; gewoonlijk geschiedt 

 dit door het zetten van strikken. 



De wijfjes en de jongen leven gezellig, maar de mannetjes leven op 

 zich zelf en naderen de wijfjes slechts in den paartijd ; de geluiden , waar- 



