336 DE VIERHANDIGE ZOOGDIEREN. 



instinkt gehoorzamen. Integendeel aan elke handeling , zoowel van 

 menschen als van dieren , kunnen verstand en instinkt , ziel en ligchaam 

 beide deelnemen, Maar bij den mensch kan het verstand het instinkt 

 beheerschen , bij de dieren niet ; en naar gelang de mensch zich hooger 

 boven het dier verheft , treedt het verstand als drijfveer van zijne han- 

 delingen op den voorgrond , het instinkt op den achtergrond." 



Dat de apen aanspraak kunnen maken om , wat psychische vermogens 

 betreft , boven alle andere dieren gesteld te worden , is uit het voor- 

 gaande , naar ik meen , genoegzaam gebleken. Met volle regt zal men 

 ze dus in een natuurlijk stelsel op de orde der tweehandigen laten 

 volgen. Maar staan zij dan zoo na bij den mensch , dat er geen be- 

 zwaar zou bestaan om aan te nemen , dat de apen , al was het dan ook 

 eerst na duizende jaren, den menschelijken trap van volkomenheid zou- 

 den kunnen bereiken , en zou het dan omgekeerd waar kunnen wezen , 

 dat de mensch uit een aap geworden was? "Weissman zegt in zijn „^cö- 

 demischer Vortrag ü Ier der JBerechtigung der JDarivinischen theorie , naar 

 mijn inzien zeer teregt : „Er moet een streng onderscheid gemaakt 

 worden tusschen de hypothese der transmutatie en de theorie van dar- 

 wiN ; de eerste is wel is waar onafscheidbaar van de tweede , in zoo- 

 verre zij de onmisbare grondslag daarvan is , maar de tweede volgt niet 

 noodzakelijk uit de eerste." 



De strijd over de leer der al of niet veranderlijkheid der diersoorten, 

 die reeds door lamaek aan de orde gesteld werd , maar waarvoor eerst 

 door DAEWiN het hoe en waarom werd aangetoond , mag als genoegzaam 

 geëindigd beschouwd worden. Weinige dierkundigen zullen tegenwoordig 

 nog beweren , dat de soorten , in den strengsten zin van het woord , niet 

 zouden hunnen , neen moeten veranderen. De hypothese der transmu- 

 tatie — dat is het resultaat waartoe weissmann en met hem de meeste 

 andere natuurkundigen zijn gekomen — de hypothese der transmutatie is 

 de eenige op wetenschappelijke gronden rustende verklaring voor het 

 ontstaan der georganiseerde wezens. Tegen de theorie van daiiwin , die 

 op bovengenoemde hypothese gebouwd is , over het ontstaan der soorten 

 tengevolge van de natuurkcus en het blijven bestaan van begunstigde ras- 

 sen in den strijd voor het bestaan , wordt nog steeds oppositie gevoerd , 

 maar in den laatsten tijd , zooals dr. jaeger zegt , bijna uitsluitend door 

 het stellen van excepties , door het vermelden van feiten , die in het 

 overigens aan feiten zoo rijke boek van darwin niet vermeld , en 



