DE MAGNETO-ELEKTRISCHE WERKTUIGEN VAN DEN 

 NIEUWEREN TIJD; 



DOOR 



-W. M. L O GJ- E M A N. 



In den vorigen jaargang van dit Album (1869, bl, 151) heb ik ge- 

 tracht de wording der magneto-elektrische werktuigen te schetsen , vooral 

 met het doel om te doen uitkomen , dat ISTederland aan het in werking 

 brengen van het door faraday aangegeven beginsel dier werktuigen een 

 grooter aandeel heeft gehad , dan men gewoonlijk wel meent. De thans 

 weder voor mij beschikbare bladzijden wensch ik te wijden aan eene be- 

 spreking van de voor- en nadeelen der nieuwste inrigtingen daarvan, die 

 in het buitenland zijn in werking gebragt. Voor zoover dit noodig mogt 

 zijn , meen ik daarbij , aangaande het beginsel , waarop die werking be- 

 rust en de inrigting dier werktuigen in 't algemeen , den lezer naar mijn 

 vorig opstel te mogen terugwijzen. 



Ik heb daarin reeds vermeld , hoe zich dr. siemens , te Berlijn , eene 

 Nederlandsche uitvinding — de magneto-elektrische telegraaf — eenvou- 

 dig toeëigende en die met geringe wijzigingen als zijne eigene deed ken- 

 nen , lang nadat zij , ook in een Duitsch tijdschrift, in het Polytechnisch 

 Journal van dingler , met den naam van den Nederlandschen uitvinder 

 was beschreven. Zijne wijzigingen in de inrigting betroffen ten eerste 

 die van den telegraaf zelven. Ik heb reeds gezegd , dat de daarmede 

 bedoelde verbetering slechts in de verbeelding van den Duitschen ge- 

 leerde bestond. Yan meer belang is zijne tweede wijziging : eene in 

 de inrigting van het magneto-elektrisch apparaat , dat de stroomen voor 

 den telegraaf moet leveren. Het is later gebleken , dat siemens inrig- 

 ting tot het opwekken van stroomen ook in elk ander geval hooge 

 waarde bezit. Het zal dus zaak zijn haar hier nader te beschrijven. 



