Di; MAGNETO-ELKKTKliSCHK AVEKKTUIGEN VAN DEN NIEUWBKEN TUI). o73 



Een ijzeren staaf, met geïsoleerd geleiddraad omwonden : een elektro- 

 magneet , die door een staalmagneet het eene oogenblik gemagnetiseerd 

 wordt om in het volgende hare magneetkracht weder te verliezen en in 

 het dan volgende weder te erlangen ; ziedaar het kort begrip van elk 

 magncto-elektrisch werktuig. Is die staaf ongeveer hoefijzervormig om- 

 gebogen en roteert zij zóó met hare uiteinden vóór de polen van den 

 evenzeer hoefijzervormig gebogen staalmagneet , dan heeft men de in- 

 rigting van saxton , die in vele latere zonder noemenswaarde wijziging 

 is behouden gebleven. Is zij regt en roteert zij tusschen de dan verder 

 van elkaar staande polen van den staalmagneet , dan heeft men de in 

 mijn vorig opstel reeds vermelde Nederlandsche inrigting. Siemens be- 

 hield die , maar voorzag de uiteinden der staaf van twee , evenzeer 

 ijzeren , cirkelsegmenten , die met haar roteren tusschen de pooleinden 

 van den staalmagneet. En deze pooleinden zijn boogvormig uitgeslepen, 

 zoodat de ijzeren segmenten in die holten van den staalmagneet als 

 Fig. 1. 'tware passen. In nevcnsstaande 



figuren stellen A en B in door- 

 ^^ snede de beide pooleinden van 

 ^^1 den magneet of ook twee ijzer- 

 stukken voor, die door den mag- 

 mml neet worden geïnduceerd en c d 

 ^mI is de inductor , evenzeer m door- 

 snede voorgesteld , rcgts in dien 

 stand , waarbij de magneetkracht het sterkst is in do staaf c d en links in den 

 na het vierde deel eeuer geheele omwenteling volgenden stand, waarbij 

 de magnetisering van c d nul is en in het volgende oogenblik een pool- 

 wisseling daarin ontstaan zal. Het zal wel niet behoeven te worden 

 gezegd , dat de staaf c d als het werktuig tot het gebruik gereed is , 

 even als elke andere inductor met eene geïsoleerde draadwinding is voor- 

 zien , die de ruimte tusschen de ijzeren segmenten bijna of geheel aan- 

 vult. Men begrijpt , dat de vorm der dwarsdoorsnede van de staaf e d vrij 

 onverschillig is ; men kan die, zooals hierboven stilzwijgend werd voor- 

 ondersteld , cirkelvormig maken , of ook , zooals siemens deed , daaraan do 

 gedaante van een regthoek met gebroken hoeken geven , waarvan de 

 lengte in de rigting der omwenteliugsas vele malen grooter is dan do 

 dikte. Wat zich in de doorsnede als een cirkelsegment voordeed , wordt 

 dan een cylindersegment : A en A (zie fig. 2, volg. blz.), waar de ver- 



