3ÖU DE MAÜNKTO-ELEKTKISCriE WERKTUIG EX TAN DEN NIEU WEKEN TIJD. 



Xi en i/i nogmaals door de omwindingen van een tweeden elektro- 

 magneet te voeren , die aanmerkelijk grooter is dan de eerste en op 

 een evenzeer grooteren cylinder-inductor werkt , uit wiens omwindingen 

 men dan een op nieuw vele malen sterkeren stroom kan verkrijgen. 

 Dit deed wilde en verkreeg daardoor het reusachtige raagneto-elektrische 

 werktuig, dat hij op den 2den Maart 1867 in Buiiington-üouse te 

 Londen in werking vertoonde , waar de drie inductoren door een buiten 

 het gebouw geplaatst stoomwerktuig van 15 paard enkracht werden be- 

 wogen. Ik heb indertijd over die werking in het Bijblad van dit Al- 

 bum berigt gegeven. De stroomsterkte van dit werktuig was bij sluiting 

 met niet te grooten uitwendigen weerstand grooter dan er , zoover mij 

 bekend is , ooit eene is vertoond. Men smolt daarmede o. a, een platina- 

 staaf van meer dan 6 millimeter middellijn en omstreeks 6 decimeter 

 lengte. 



Maar terwijl hij dit reuzenwerktuig bouwde — zoo mag het wel ge- 

 noemd worden , want de laatstbij gevoegde elektro-magneet bestond uit 

 twee ijzerplaten, elk 1,2 meter hoog en 0,25 meter dik , met omstreeks 

 700 kilogrammen koperdraad omwonden — waren er twee concurrenten 

 voor hem verschenen , die , hoewel niet dadelijk hem evenarend in de 

 praktische resultaten , toch op theoretisch gebied , in de beteekcnis van 

 hun streven, veel verder gingen dan hij. Op den 15den Januarij 1867 

 deed SIEMENS aan de Berlijnsche Akademio van "Wetenschappen eene 

 mededeeling : over de omzetting van arheid in elehtrischen stroom , zon- 

 der gebruik van staalmagneten , en beschreef daarin het door hem zoo- 

 genoemde dynamo-elektrisch werktuig. N'a het voorgaande is het ge- 

 makkelijk van dit werktuig een denkbeeld te geven. Men stelle zich het 

 hiervoor afgebeelde werktuig van wilde voor , ontdaan van het bovenaan 

 geplaatste eigenlijke magneto-elektiische werktuig en met de geleiders 

 Xi en yi aan de omwinding B B van den elektro-magneet verbonden. 

 Wordt zoo de inductor Ej gedraaid , dan zal er geen stroom worden 

 opgewekt , als de ijzerkernen van den elektro-magneet in 't geheel geene 

 magneetkracht bezitten. Maar gesteld , dat daarin een , zij het ook 

 nog zoo zwakke , magneetkracht aanwezig zij , dan zal er bij de eerste 

 halve omwenteling des inductors een stroom in de omwindingen van 

 dezen worden opgewekt , die , in behoorlijke rigting door de omwindin- 

 gen van den elektromagneet gaande , dezen versterkt. Door deze ver- 

 sterking zal ook de stroom sterker zijn , die door de volgende halve 



