"ÏFETKNSCHAPPELIJK BIJBLAD. . 7 



lijnen, van pneumatische buizen voor het vervoer der telegrammen in de 

 groote steden en een begin van invoering van den telegraaftoestel van 

 MEYER, een beambte der Fransche telegrafen. Deze laatste toestel bereikt 

 hetzelfde doel als de pantelegraaf van caselli : de telegrammen worden 

 daardoor in fac sim'de overgebragt en dit op eene wijze , die door eenvou- 

 digheid van inrigting nn zekerheid in de werking zich zeer gunstig van 

 die van caselli onderscheidt. Deze laatste schijnt dus in Frankrijk geheel 

 verlaten te zijn. {Les Mondes , XXI, p. 297). Ln. 



Bereiding van zuurstof in 't groot. — Bij de vele voorschriften daartoe , 

 welke in de laatste jaren bekend z^n geworden , voegt delaurier [Ihid. , 

 p. 388) nog een ander. Hij bereidt mangaanzure kalk, Mn OjCaO, door 

 het een of ander mangaanoxyd te verhitten met gebluschte kalk of krijt. 

 Beide worden fijn gestooten en innig gemengd in zulk eene verhouding , 

 dat voor elk aequivalent van het eene ook een van het andere metaal 

 aanwezig z^ en daarna gegloeid onder vrije toetreding van dampkring- 

 lucht , terwijl , door voortdurend omroeren van de massa , de bovenlaag 

 steeds vernieuwd wordt. Door sterkere verhitting of ook door overgieten 

 met zwavelzuur drijft men uit dit mangaanzuurzout twee aequivalenten 

 zuurstof uit. Zijne voortbrenging tot lager prijs berust op de mogelijkheid 

 om daartoe van een aantal mangaanzouten gebruik te maken , die in 

 velerlei industriën als nevenprodukt worden verkregen en gewoonlijk ver- 

 loren gaan. Ln. 



Koperzouten ter bewaring van standbeelden en andere steenen monumenten. — 



Dr. E. ROBERT vestigt {Ihid. , p. 449) de aandacht op het feit , dat vele 

 marmeren standbeelden in de Fransche parken zich bevlekt , dikwijls af- 

 zigtelijk bemorst vertoonen door donkere plekken , die als korsten zich 

 daarop hechten en slechts met groote moeite en kosten van tijd tot tijd 

 worden verwijderd om spoedig weder aan te groeijen. Groeijen is hier 

 het regte woord, want deze vlekken worden veroorzaakt voornamelijk 

 door de ontwikkeling van een cryptogaam : de lepra aniiquitatis , dat eerst 

 met een giijze en daarna, door opneming van stof enz., met eene graauw- 

 zwarte laag het marmer bedekt. Nevens deze , door teregt zoogenaamde 

 lepra getroffen standbeelden ziet men hetzelfde marmer, aan dezelfde in- 

 vloeden sedert even langen tijd blootgesteld, daarvan geheel vrij blijven 

 en zich in vergelijking als nieuw vertoonen. De oorzaak van dezen vrijdom 

 vindt ROBERT in het koper , waarmede dit marmer in aanraking is , in het 

 brons van de vazen en andere voorwerpen , waarvoor dit tot voetstuk 

 dient. Het regenwater, zegt hij, dat eerst langs het metaal en dan over 



