WETENSCHAPPELIJK BIJELAD. 15 



lendewervel minder dan de andere soorten. Hiertoe bchooren , zuiver of 

 gemengd, het Berber, Andalusiscli , Navarreesch en Limousijnsch ras. 

 3. E. c. hlbernicus , uit Ierland en Wales, overgebragt in Bretagne. Hier- 

 toe behooren de lersche poneys en de Bretonsche paarden. 4) E. c. hri- 

 tanmcus , uit de kuststreken aan weerszijde van het kanaal; in Engeland 

 bekend als hlack korse , paard van Norfolk Suffolk-jmnch , in Frankrijk 

 als mee houlonnaise. II. Dolichocephale soorten : 1) E. c. germanicus , uit 

 de hertogdommen en de Deensche eilanden , verspreid over geheel 

 Noord-Duitschland , en overal gekruist voorhanden. 2) E. c. frish/s , uit 

 Friesland, veelvuldig in Vlaanderen, en ook in de Vendée ingevoerd. 3) E. 

 c. helghis , uit het bassin van de Maas , in Brabant , Henegouwen , Luik , 

 Luxemburg enz. 4) E. c. sequanvs , uit het Parijsche bassin der Seine; 

 vooral verspreid ten westen van Parijs onder den naam van race perche- 

 ronne. [Compt. rewL, Tom. LXIX , pag. 1204). 



D. L. 



Digtheid van vast hj'^drogenium. — Na de mededeeling van gkaham aan 

 DUMAS , waarvan wij vroeger (zie Bijhlad 1869 , bl. 70) berigt gaven , zijn 

 nadere bijzonderheden bekend geworden aangaande de wijze , waarop hij 

 tot de daar vermelde belangrijke uitkomst was geraakt. Uit dien laatst 

 in 't licht verschenen arbeid van den , sedert overleden , verdienstelijken 

 natuuronderzoeker {PhilosopMcal magazine, December 1869, -p. 459) blijkt 

 het volgende. 



In zijne vroegere beschouwingen en berekeningen aangaande de boven- 

 genoemde digtheid had gkaham steeds aangenomen , dat de zamentrekking 

 van het palladium , die zich vertoont als dit , na hydrogenium te hebben 

 opgenomen , dit weder verliest , door dit verlies alleen veroorzaakt wordt. 

 Dit toch brengt eene verkorting van den palladiumdraad teweeg, om- 

 streeks dubbel zoo groot als de verlenging , welke van de opneming van 

 hydrogeniurr: het gevolg was. Maar niets belet aan te nemen , dat 

 integendeel de opneming van hydrogenium door het metaal, ten gevolge 

 van eene verandering in de schikking der moleculen, eene volumevermin- 

 dering in het palladium alléén teweeg brengt , die evenwel als 't ware 

 bedekt wordt door het steeds met die opneming toenemend volume der 

 beide stoffen te zamen, en die slechts bemerkbaar wordt, als het zoo blij- 

 vend veranderde metaal weder van het opgenomen hydrogenium is beroofd 

 geworden. Deze voorstellingswijze geeft rekenschap van het anders vol- 

 komen onverklaarbare feit der zamentrekking tot zoover beneden de oor- 

 spronkelijke afmetingen; maar of zij de ware is, zou nog altijd kunnen 

 betwijfeld worden , indien het graham niet gelukt was haar buiten twijfel 



