WETENSCHAP ielijk BIJBLAD. 29 



gevuld, en kan de lucht rondom het boveneind der barometerbuis steeds 

 vrij opstijgen om door koelere te worden vervangen. Ln. 



Dissociatie-thermometer. — Voor e enige maanden reeds (in de zitting van 

 den 2den Aug. 1869) had lamy aan de Académie des sciences de beschrijving 

 medegedeeld van een pyrometer, op de dissociatie van koolzuren kalk ge- 

 grond. Wanneer deze stof in eene beslotene ruimte wordt verhit , dan 

 neemt de spanning van het gas , dat daaruit vrij wordt , niet slechts toe 

 met de temperatuur , maar als deze vermindert , wordt ook weder een deel 

 van het gas in den kalk opgenomen , zoodat steeds voor eiken warmtegraad 

 eene bepaalde en standvastige spanning van het gas wordt waargenomen. 

 Men begrijpt, dat hierdoor elke luchtdigte bus of retort, met eene genoeg- 

 zame hoeveelheid koolzuren kalk daarin en met een manometer op geschikte 

 wijze verbonden , als pyrometer kan dienen en dat zulk eene inrigting 

 boven elke andere aanmerkelijke voordeelen aanbiedt. 



Op hetzelfde beginsel nu berust een thermometer voor gewone tempera- 

 turen tusschen O' en 46^ C. , die lamy in de zitting van den 21 sten Februarij 

 1.1. heeft beschreven. Een vertind koperen doosje, van omstreeks 40 m.m. 

 middellijn en 7 of 8 m.m. hoog, draagt in 'tmidden van den bovenrand 

 eene koperen buis van 4 of 5 m.m. middellijn en 15 centimeters lang. Het 

 is overigens overal luchtdigt. Door de buis wordt omstreeks een gram 

 goed gedroogd chloorcalcium-ammoniak (Ca Cl , 4 N H 3) in het doosje 

 gebragt en die buis daarna bevestigd aan eene andere van lood , die lang 

 genoeg is om met het andere einde te kunnen verbonden worden aan den 

 manometer. Dit is een gewone open kwikmanometer met verdeeling in 

 millimeters. Voor dat het kwik hierin wordt gebragt , wordt de lucht vüt 

 den geheelen toestel verwijderd met behulp van een klein pompje en door 

 droog, zuiver ammoniakgas vervangen. Tusschen O"" en 46,2'' wisselt de 

 spankracht van het ammoniakgas uit het genoemde zout van 0,12 tot 

 1,551 meters. Men behoeft dus slechts voor elke daartusschen gelegen 

 temperatuur de daarmede overeenkomende spankracht te kennen , om in 

 het boven beschreven werktuig een gevoeligen thermometer te bezitten , 

 meer dan eenige andere geschikt om zijne aanwijzingen tot op groote af- 

 standen over te brengen. Ln. 



Beweging der chiorophyl-korrels. — E. boze heeft de waarnemingen van 

 PEiLLiEux , op bladz. 21 van dit Bijblad vermeld, bevestigd gevonden en 

 getracht de oorzaak der waargenomen bewegingen op te sporen. Beschouwt 

 men de bladen van Funaria hygrometrica onder eene vergrooting van 500 

 a 600 diameters met een sterk licht , dan ziet men , dat elke cel , behalve 



