WETENSCHAPPKLI.IK BIJBLAD. f)^) 



waren , omdat een groot aantal menschelijke beenderen , gevonden te midden 

 van beenderen van dieren in de grot van Chauvaux , in de lengte gespleten 

 en ook dwars doorgebroken waren, op grond van het trouwens vrij be- 

 kende feit, dat de lange beenderen en ook de tanden onder zekere om- 

 standigheden van zelf in de lengte splijten en mede dwars door gedeeld 

 worden. {Les Mondes , 26 Mai 1870, pag. 161). D. L. 



Bepaling der soortelijke warmte van vloeistofTen. — Eene nieuwe inrigting 

 tot deze bepaling beschrijft wartmann {Archives des sciences physiques et 

 naturelles XXXVIII p. 62). Zij onderscheidt zich van andere door de 

 grootc juistheid en zekerheid in hare werking en door dat zij bijna geheel 

 automatisch is. Het midden der buis van een gewonen thermometer is 

 eenigszins verwijd. Drie platinadraden reiken van Doven af in deze ver- 

 wijding. De spits van den eersten is eenige millimeters hooger geplaatst 

 dan die van den tweeden en die van den derden weder lager. Alles is 

 zoo ingerigt, dat het kwik van den thermometer, als deze eenige graden 

 boven de temperatuur waarbij men gewoonlijk arbeidt is verwarmd , alle 

 drie de spitsen aanraakt en bij bekoeling eerst de bovenste en daarna de 

 tweede verlaat. Daar de draden onwrikbaar in de buis zijn bevestigd , ge- 

 schiedt dit verlaten der spitsen op een voor elke standvastige temperatuur. 

 Met behulp van den derden draad , een elektromagneet en een Bunsen- 

 element , welke onderling en met de beide andere draden op geschikte 

 wijze in verbinding zijn gebragt , geschiedt nu , nadat de thermometer tot 

 boven het aanrakingspunt met de hoogste spits is verhit en aan eene 

 bewegelijke dwarsstang vertikaal bevestigd , het volgende. Op het oogen- 

 blik, dat door de verkoeling van den thermometer in de lucht de aanra- 

 king van het kwik met de bovenste spits ophoudt , trekt de elektromag- 

 neet — wijl nu een korte nevensluiting verbroken wordt — zijn sluitstuk 

 aan en daardoor valt de thermometer door een ruimte van eenige centi- 

 meters naar beneden en tegelijk beginnen de wijzers van een chronoskoop 

 zich te bewegen. Zoodra door verdere verkoeling ook de aanraking van 

 het kwik met de tweede spits ophoudt , laat de elektromagneet zijn sluit- 

 stuk los en de wijzers worden weder gestuit. De tyd tot de bekoeling 

 van den thermometer , van de eene volkomen standvastige temperatuur tot 

 de andere , wordt dus door den chronoskoop tot op een duizendste seconde 

 naauwkeurig bekend. Die verkoeling nu geschiedt in de vloeistof, waar- 

 van de specifieke warmte moet bepaald worden en waai-iu de bol bij den 

 val des thermometers gedompeld wordt. Die warmte kan worden afgeleid 

 uit de vergelijking van dien tijd met dien voor een gelijk volume water 

 in hetzelfde bakje van gepolijst zilver met dunne wanden, dat door een 



