62 ALBUM DER NATUÜB. 



zorgvuldig met een verscli stuk perifconaeum van den kikvorsch , plaatst 

 daarop een gevsrigtje , b. v. van 4 grammen , en zal dan zien , dat dit 

 langzaam maar duidelijk verplaatst wordt. Eowditch heeft bovendien den 

 kop van een kikvorsch afgesneden en een glazen buis in den mond gesto- 

 ken , en heeft den kop , w^anneer hij zich in eene horizontale of slechts 

 weinig schninsche stelling bevond , langs de buis zien voortgaan , alleen 

 door de werking der cilia. {The Quarterly Journal of Science, July 1870, 

 pag. 436). D. L. 



Voortplantiag-saelheid des geluids in öe i'icht en in water. — Door een 

 toeval hebben wij tot nog toe verzuimd melding te maken van de proeven 

 van YK. ANDRÉ, wier uitkomsten hij mededeelde aan de Académie des sciences 

 in hare zitting van den I4den Maart 1.1. Hij heeft de voortplanting-snel- 

 heid van het geluid bepaald eerst in de lucht , toen in bet water , in beide 

 gevallen in een gegoten ijzeren buis van 8 decimeters niiddellijn en 603,25 

 meters lengte. De tijd, die er tusschen het ontstaan van een geluid (voor 

 de lucht door een pistoolschot) aan het eene eind der buis en het terug 

 komen daarvan verliep , nadat het aan het andere , gesloten einde was 

 teruggekaatf^t , werd bepaald door een dlapason chrono scopique van könig. 

 Een stemvork , waarvan het aantal trillingen in de seconde herbaaldelijk 

 naauwkeurig was onderzocht, schreef hare trillingen op een roterenden 

 met lampzwart bedekten cylinder , Avaarop daarnevens eene andere stift 

 schreef , die aan een gespannen vliesje was verbonden en dus het ontstaan 

 van eenige trilling daarin op den cylinder dadelijk aantoonde. Doordat 

 men steeds dit ontstaan en het terugkomen der trilling wijarnam, werd 

 de uitwerking volkomen geëlimineerd van wat men de inertie van het vlies 

 zou kunnen noemen. De meeste zwarigheid gaf de bepaling van de tem- 

 peratuur der lucht in de buis. Deze lag in een open groeve in den grond 

 en werd van boven door de zon beschenen , zoodat zy aan het bovendeel 

 eene temperatuur van 40^ C. en beneden slechts eene van 20' had. Werd 

 de waargenomen voortplantingssnelheid op 0^ herleid en daarbij die tem- 

 peratuur door de geheele buis op 4*»' gerekend , dan verkreeg men 326,60 

 meters in de seconde, terwijl men daarvoor 337,50 meters verkreeg in de 

 vooronderstelling , dat de temperatuur in alle deelen der buis slechts 20" 

 bedroeg. Het gemiddelde van deze beide uitkomsten : 332,05 meters in de 

 seconde , wijkt al zeer weinig van het daarvoor algemeen aangenomen 

 getal af. 



Des te opmerkelijker is het evenwel , dat toen de buis met water geheel 

 gevuld Avas, voor de voortplantingssnelheid van eene trilling daarin slechts 

 ruim 897 meters in de seconde werd gevonden , in plaats van 1173, zooals 



