TETS OVER VERGELIJKENDE MAAT- 

 SCHAPPIJKXJNDE ; 



DOOR 



P. HARTING. 



Al mijne lezers kennen de geschiedenis van robinson crusoë 

 Zijn zij oud, dan hebben zij, althans in hunne jeugd, met haar ge- 

 dweept. Zijn zij jong, dan dweepen zij er nog mede. Ik ten minste 

 kan mij geen jeugdig gemoed voorstellen, waarop die geschiedenis 

 niet eenen diepen indruk maakt. 



Wat mag wel de reden zijn , waardoor de lezing van dit verhaal 

 zoo zeer boeit ? Voorzeker is die reden ten deele te zoeken in den 

 avontuurlijken levensloop van den held des verhaals. De verbeelding 

 wordt daardoor geprikkeld, de deelneming, soms tot medelijden klim- 

 mende, opgewekt. Doch dit kan niet het eenige zijn. Geschiedenis- 

 sen , nog veel avontuurlijker dan die van crusoë worden , ja met 

 graagte gelezen, maar zonder dien blijvenden indruk achter te laten, 

 welke het gevolg is van de lezing van dit boek , waarin op eene op 

 zich zelf hoogst eenvoudige wijze de lotgevallen verhaald worden van 

 eenen persoon, die zich, vooral in den beginne, niet in het minst 

 aanbeveelt door eene dier eigenschappen , welke romanschrijvers ge- 

 woon zijn zoo raildelijk aan hunne helden toe te kennen, ten einde de 

 belangstelling der lezers in hun verder lot voor hen te winnen. 



Ik geloof dan ook, dat de hoofdreden, waarom de geschiedenis van 

 robinson crusoë zoo zeer treft, elders moet gezocht worden, en wel 

 daarin, dat de lezer, zich daarvan bewust of onbewust, onwillekeurig 

 zijnen eigenen toestand bij dien van crusoë vergelijkt. Die vergelij- 

 king brengt hem in eene aangename , opgewekte stemming , waarin 

 hij het geluk van te leven te midden van andere menschen , van een 

 1863. 1 



