IETS OVER VERGELIJKENDE MAATSCHAPPIJKUNDE. 11 



indringer, een vijand, en met vereende krachten wordt hij uit het 

 gebied verjaagd, waarbinnen hij niet te huis behoort. 



Hetzelfde geldt van bijen en wespen. Opzettelijke proefnemingen 

 hebben geleerd, dat, indien men individu's, behoorende tot verschil- 

 lende koloniën, in eene beslotene ruimte, b v. in een korf of glazen 

 stolp bij elkander brengt, gewoonlijk een gevecht op leven en dood 

 daarvan het gevolg is. Maar, even als lieden van denzelfden landaard, 

 die elkander in een vreemd land , ver van den geboortegrond , ont- 

 moeten, zich tot elkander aangetrokken gevoelen, en, mogt er zelfs 

 eenige veete te huis tusschen hen bestaan , deze nu op zijde zetten , 

 evenzoo azen bijen van verschillende korven op dezelfde bloemen , 

 zonder dat daaruit eenige twist noch gevecht ontstaat, dat zeer zeker 

 het gevolg zoude zijn geweest eener ontmoeting derzelfde individu's 

 in of nabij eenen der door hen bewoonde korven. 



Boven noemden wij het gezin den grondslag van elke maatschappij. 

 Het gezin nu veronderstelt het huwelijk, waarbij wij echter natuurlijk 

 de beteekenis van dit woord in eenen ruimeren zin opvatten, dan 

 daaraan gewoonlijk gehecht wordt. Zijn er vele dieren , die in dit 

 opzigt slechts hunne onbetoomde driften opvolgen, er zijn ook andere, 

 waarop men wijzen mag als voorbeelden van echte huwelijkstrouw. 

 Het is vooral onder de vogels dat men deze aantreft. Ook van de 

 drie hoofdvormen van het huwelijk, gelijk het onder de menschen 

 bestaat , treft men onder de dieren de overeenkomstige voorbeelden aan. 



De roofvogels , de duiven en de meeste zangvogels leven in mono- 

 gamie , de hoenderachtige vogels daarentegen meerendeels in polygamie , 

 en opmerking verdient het, dat de huiselijke vrede in deze dieren - 

 gezinnen zoo goed bewaard blijft ; ja er is zelfs een geslacht van 

 vogels, de Zuid-Amerikaansche Ani's (Crotophaga) , die de merkwaardige 

 gewoonte hebbeu van gezamenlijk een groot nest uit slingerplanten te 

 bouwen, waarin de wijfjes ten getale van vijf of zes hare eijeren 

 leggen en deze , vreedzaam naast elkander zittende , uitbroeden. Dat 

 de polygamie onder de menschen geene bevorderaarster van den huis- 

 selijken vrede is, leeren de berigten van reizigers en vooral van 

 reizigsters, die in de gelegenheid waren met het inwendige leven der 



