12 IETS OVER VERGELIJKENDE MAATSCHAPPIJKUNDE. 



harems kennis te maken. Alleen onder de Mormonen schijnt de veel- 

 wijverij geen oorzaak te zijn van huiselijken twist. De mannen onder 

 hen verzekeren het althans. In weerwil dier verzekering zullen mijne 

 geëerde lezeressen het welligt toch niet gelooven. Ik kan er alleen 

 van zeggen, dat, indien het feit waar is, de Mormonen-vrouwen door 

 hare natuur óf meer naderen tot de dieren of meer tot de engelen, 

 dan andere vrouwen gewoonlijk doen. 



Het zeldzaamst , zoowel onder menschen als onder dieren , is de 

 polyandrie. Voor zoover ik weet, zijn het alleen eenige stammen in 

 Opper-Indië , bij welke deze in zwang is. Van polyandrie onder de 

 dieren leveren de bijen het merkwaardigste voorbeeld. Een zeer groot 

 aantal mannetjes, gemeenlijk hommels genoemd, omzwermen daar een 

 enkel wijfje , de jeugdige koningin , die bestemd is de moeder eener 

 nieuwe kolonie te worden. Het lot dezer mannetjes is trouwens niet 

 te benijden. Wel verre van meesters in hun eigen huis te zijn, staan 

 zij integendeel onder de plak der tallooze huishoudsters , dat is der 

 werkbijen , die hen ten slotte als onnutte dienstknechten dooden en 

 buiten den korf werpen. 



Het gevolg der paring, het krijgen van jongen, hetzij dan levend 

 geborene of door uitbroeding van eijeren , geeft bij vele dieren reeds 

 aanleiding tot iets, hetwelk zweemt naar een beginsel, waaraan de 

 hedendaagsche menschelijke maatschappij voor een groot deel hare 

 hooge ontwikkeling te danken heeft, namelijk tot: de verdeel ing 

 van den arbeid. 



Het mannetje en het wijfje wisselen elkander dan eens af in het 

 verzorgen der jongen of in het bebroeden der eijeren , dan weder be- 

 last zich alleen het wijfje met die taak, terwijl het mannetje op de 

 jagt gaat of op andere wijzen voor het onderhoud van zijn gezin zorgt. 



Duidelijker echter treedt het beginsel van verdeeling des arbeids 

 bij de in maatschappij levende dieren te voorschijn. Elk weet dat de 

 ganzen, wanneer zij tegen den naderenden winter eene warmer lucht- 

 streek opzoeken , op haren togt eene V-vormige slagorde aannemen , 

 en dat zij elkander beurtelings afwisselen aan de spits, die het eerst 

 de lucht doorklieft. Evenzoo is het genoeg bekend, dat kudden run- 



