ZANDGRONDEN EN ZANDVERSTUIVINGEN IN NEDERLAND. 27 



De op de akkers gekweekte planten bepalen zich hoofdzakelijk tot 

 rogge , boekweit en aardappelen. Dat deze grond , bij goede behan- 

 deling , ook nog voor andere kultures geschikt gemaakt kan worden , 

 toonen enkele tuingronden , waar stamboontjes enz. welig wassen en 

 de hier in 1857 begonnen tabaksteelt, waarvan ik, in 1859, bij den 

 heer de la court een inderdaad uitmuntend gewas zag. 



De veeteelt, zoo men eenige kudden inlandsche (Geldersche of 

 Stichtsche) schapen uitzondert , is niet uitgebreid. Schadelijke plan- 

 ten voor de schapen schijnen op het zand hier niet voor te komen, 

 zoodat het hoeden derzelve geene bijzondere voorzorgen vereischt. 



Tusschen en bij de bouwlanden vindt men als gewone onkruiden de 

 fijne of schaapszuring (Rumex Aeetosella) , wilde spurrie {Spergula arvensis), 

 het overal opslaand Egelgras (Echinochloa crus galli , Vogelgras hier ge- 

 noemd) en de beide soorten van Vingergras (Digitaria sanguinalis en 

 glabra) , het zacht Zorggras (Holcus mollis), welks wortelspruiten zich 

 even als de, hier anders niet zeer algemeene , kweek in den bodem uit- 

 strekken , het bosch KruisJcruid [Senecio sylvaticus) , Akker-kamille (Anthemis 

 arvensis) , de Herik (Raphanus Raphanistrum) , twee soorten van Hennep- 

 netel (Galeopsis ochroleuca en Tetrahit) enz. 



Opmerking verdient het, dat het panikachtig Rietgras (Carex panicea) , 

 aan de blaauwachtige kleur zijner bladen zoo wèl te onderscheiden , 

 hier op de hoogste zandgronden groeit; als ook de kleine Brandnetel 

 (Urtica urens) en de Speerdistel (Cirsium lanceolatum). Het genoemde 

 rietgras wast anders in moerassige veenlanden , de brandnetel in be- 

 woonde plaatsen en aan mesthoopen en de speerdistel op de zwaarste, 

 aangespoelde kleigronden , zoodat deze gewassen , nu zij ook hier 

 groeijen , als zeer algemeen verspreid aangemerkt mogen worden. 



Deze en de gewassen der tuingronden komen verder meer en meer 

 overeen met de gewone, welbekende kultures, waarover het overtollig 

 zoude zijn te handelen. Maar er is nog één punt , dat voor eenige ge- 

 deelten van Nederland van het grootste belang is en dat , vooral uit 

 een botanisch oogpunt nog niet genoeg onderzocht is x ). Ik bedoel de 



') Voor het meer algemeen geologische en het ontstaan der stuifzanden vindt men 

 een belangrijk overzigt in het bekende werk van staring, de Bodem van Nederland, 

 I, bl. 424—431, en van denzelfden schrijver in bet Album der Natuur, 1861, bl. 

 1—19 en 33—52. — Wij stellen ons thans vooral bet meer zuiver kruidkundige ten 

 doel, tot aanvulling alzoo van het door genoemden schrijver aangevoerde. 



