36 



G. B. AIRYS LEZING OVER DE ZONSVERDUISTERING 



noegzaam verwijderde plaatsen der aarde waarnemen. Zoo ziet 



Fig. 2. 



iemand, die zich op de aarde (A) op de plaats P bevindt, en langs 

 de maan (M) ziet, slechts een gedeelte der zon (Z) en wel dat, het- 

 welk er boven de lijn P 2 P3 overblijft; voor een persoon, die zich op 

 de plaats Q der aarde bevindt , bedekt de maan de geheele zon ; ein- 

 delijk zal daarentegen iemand, die op de aarde in R langs de maan 

 ziet , slechts het stuk der zon kunnen waarnemen , dat beneden de lijn 

 R4R5 van de zon overblijft. Tevens werd zeker ai spoedig opgemerkt, 

 dat somtijds de zon, zoowel als de maan , digter bij de aarde staan dan 

 wel op andere tijden het geval is ; dat de aarde niet in het middel- 

 punt , maar in het eene brandpunt van den maansomloop staat ; dat haar 

 afstand tot de maan derhalve gelijkmatig afneemt en aangroeit, en dat de 

 schijf der maan in hare verschillende standen daarom uit de aarde ook 

 onder verschillende hoeken, soms grootere, soms kleinere gezien wordt. 

 Later bleek , dat het vlak van den maansomloop ongeveer 5° helt op 

 dat van den zonsweg , en dat , hoezeer het eerste vlak gedurende den 

 korten tijd eener waarneming zich bijna evenwijdig aan zich zelf in de 

 ruimte schijnt voort te bewegen , werkelijk toch de knoopen van den 

 maansweg met de ecliptica (of de lijn, volgens welke beide vlakken 

 elkander snijden) terugloopen , en in eene tijdruimte van omstreeks 

 18.6 jaar eenen geheelen omloop volbrengen. 



Nu toonde spreker aan, onder welke omstandigheden er eene zons- 

 verduistering kan plaats vinden : dat zon en maan in conjunctie moeten 

 zijn, dat is, uit de aarde gezien, ongeveer denzelfden stand aan den 

 hemel moeten innemen. Gaat de maanschijf slechts over een gedeelte 



