AAN EENE DUlïSCllE PRINSES. 61 



meer bevorderd, dan door de ingenomenheid met het onderwerp, 

 'tgeen den schrijver bezig houdt. En die ingenomenheid is niet denk- 

 baar, tenzij de schrijver vooraf zijn onderwerp behoorlijk nagespoord , 

 door gezet nadenken ontleed en vervolgens duidelijk overzien heeft. 

 Waar dit het geval is , zullen hem gepaste woorden van zelf toe- 

 vloeijen, en, naarmate zijn geest meer geoefend, zijn smaak door de 

 lezing van goede schrijvers meer beschaafd is , zal zijn geheugen hem 

 van zelf voorbeelden ter opheldering aanbieden , die aan zijne voor- 

 stelling eene bevallige verscheidenheid geven. In het algemeen is het 

 ontegenzeggelijk de pligt van hem , die voor het publiek schrijft , zich 

 in verband met dat publiek te stellen, maar hij moet zich dat publiek 

 niet al te laag denken , hij moet er achting voor hebben en , wanneer 

 hij er toe afdaalt , het moet zijn om het tot zich op te trekken. Plat- 

 heid is geen vereischte van duidelijkheid • triviaal te schrijven is 

 geenszins hetzelfde als populair te schrijven. Die anderen beschaven 

 wil, moet zelf beschaafd zijn. Wat is het, dat ons in de gesprekken 

 van werkelijk beschaafde menschen zoo onweerstaanbaar bekoort, zoo 

 het niet juist die betamelijkheid, dat welvoegelijke, dat welluidende 

 is, 'tgeen in hun spreken en handelen doorstraalt? Slechts die onbe- 

 schaafden worden er door teruggestooten , die in hunne onbeschaafd- 

 heid hunne eer stellen ; en zulke onbeschaafden zullen ook niet ligt 

 populaire boeken over wetenschappelijke onderwerpen in handen nemen. 

 Deze denkbeelden kwamen bij mij op , toen ik voor eenigen tijd 

 het boek van euler weder in handen nam , 'tgeen voor meer dan 90 

 jaren het licht zag: Lettres a une Princesse d' ' Allemagne sur divers sujets 

 de Physique et de Philosophie. Hoezeer euler in Basel geboren en zijne 

 moedertaal het hoogduitsch was, heeft hij dit werk echter in het Fransch 

 opgesteld, 'tgeen nogtans later in 't Hoogduitsch vertaald is geworden. 

 Ook bestaat daarvan eene Nederduitsche vertaling, waarin ik mij her- 

 inner als kind gelezen te hebben, hoezeer ik daarvan weinig onthou- 

 den en waarschijnlijk ook destijds weinig begrepen heb. Het is overigens 

 niet te ontkennen , dat de stijl der Ncderduitsche vertalingen, althans van 

 die, welke in de vorige eeuw in het licht kwamen, voor den goeden 

 smaak niet altijd zeer bevredigend is. Wij willen dus die oude vertaling 

 van euler's brieven niet uit het stof der boekerijen, waarin zij nog hier 



