134 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN , 



en derhalve de oppervlakte verder van het centrum verwijderd is , 

 ook des te meer de valkracht verzwakt wordt en wel in de omge- 

 keerde evenredigheid van de vierkanten dèr afstanden ; dat wil zeggen , 

 als een voorwerp tweemaal zoo ver van het centrum van aantrekking 

 verwijderd is als een ander, valt het niet twee maal, maar 2x2, 

 dat is 4 maal trager dan het ander; is het 3 maal zoo ver verwijderd, 

 dan 3x3, dat is 9 maal trager en zoo voorts. 



De kracht, waarmede een ligchaam drukt op de oppervlakte van 

 eene planeet, hangt dus af zoowel van het volume als van de massa, 

 of met andere woorden , zoowel van de grootte als van de zwaarte 

 van eene planeet. 



Stellen wij nu de zwaarte op de oppervlakte van onze aarde rzr 1 , 

 dan zal de zwaarte op de oppervlakte van Mercurius =s 0,51 , der- 

 halve bijna de helft minder zijn. Een voorwerp, hetwelk hier 100 

 Ned. ponden weegt, dat wil zeggen, dat met eene kracht van 100 

 Ned. ponden op de oppervlakte onzer aarde drukt, zal op Mercurius 

 slechts een druk van 51 Ned. ponden uitoefenen. 



Dit is alles, wat de sterrekunde uit eigenlijke berekening aangaande 

 de natuurlijke gesteldheid van Mercurius heeft mede te deelen. Wat 

 zij uit waarneming op de oppervlakte van dit hemelligchaam daaraan 

 heeft toe te voegen , is ook uiterst gering. Daar de planeet in ver- 

 gelijking met andere planeten zeer nabij de zon geplaatst is en daar- 

 van gemiddeld slechts 23° is verwijderd, zoo is het hoogst moeijelijk 

 haar waar te nemen , dewijl zij alleen kort na het op- en ondergaan 

 der zon in de morgen- of avondschemering voor het bloote oog zigt- 

 baar wordt , zoo namelijk de dampkring doorzigtig genoeg is om ha&r 

 schijnsel door te laten. Bovendien vertoont de planeet zich evenals de 

 maan onder afwisselende schijngestalten. Alleen dat gedeelte van het 

 aan de aarde toegekeerde halfrond, hetwelk door de zon beschenen 

 wordt, kan op de aarde gezien worden. Wanneer zij ons hare schijf 

 geheel verlicht toekeert , wanneer het vol-Mercurius is , bevindt zij 

 zich te zeer in de nabijheid der zon , dan dat wij haar met het bloote 

 oog kunnen waarnemen. Zij is dus alleen voor ons zigtbaar , en dan 

 nog slechts voor korten tijd, als zij ons slechts een smallen sikkel ver- 

 toont. Wij verwijzen, om dit duidelijk te maken, op nevensgaande figuur. 



