144 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN, 



Reeds vroegere sterrekundigen hebben het opgemerkt , en beer en 

 müdler hebben door hunne naauwkeurige waarnemingen in 1833 en 

 1836 het boven allen twijfel gesteld, dat de omtrekken van de licht- 

 grens, die het voor ons oog verlichte deel van de planeet van het 

 donkere afscheidt , niet scherp geteekend zijn. Op meer dan eene 

 plaats is die omtrek afgebroken, onregelmatig, oneffen. Dit is ook 

 het geval aan de uiteinden van de sikkelvormige gestalte der planeet. 

 Somtijds zelfs worden op het niet verlichte deel , in de nabijheid van 

 de lichtgrens , enkele afgezonderde lichtpunten waargenomen. Men 

 heeft daaruit het gevolg afgeleid, dat de oppervlakte van Venus zeer 

 oneffen en met hooge bergen bezaaid moet zijn. Door die hooge bergen 

 en diepe dalen wordt de regelmatige voortgang van de lichtgrens afge- 

 broken. Hoog uitstekende bergen worden nog door de zon beschenen, 

 als hun voet reeds in de duisternis gehuld is. Deze bergen moeten 

 veel hooger , sommigen zelfs vijfmalen hooger zijn dan de hoogste 

 bergen onzer aarde. Bij enkele dezer spitsen toch heeft men eene 

 hoogte van 44,000 Ned. ellen gemeten. 



Bovendien schijnt het wel boven allen twijfel verheven te zijn , dat 

 de planeet Venus met eenen dampkring is omgeven. Het zoo verblin- 

 dend helder licht van deze planeet neemt naar de nachtzijde trapsge- 

 wijze in helderheid af en verkrijgt op korten afstand van de binnen- 

 waarts gekeerde zijde van haren sikkel eene dofgraauwe kleur , die 

 zelfs over die grenslijn van dag en nacht in de nachtzijde inschiet. 

 Haar heldere lichtzijde is derhalve , evenals op Mercurius , met eenen 

 doffen, halfverlichten band omzoomd en dat wel juist in die streek, 

 voor welke de zon even is ondergegaan of voor welke zij binnen kort 

 boven den horizon zal verrijzen , met andere woorden , in die plaatsen , 

 welke avond- of morgenschemering hebben. Dit verschijnsel laat zich 

 gemakkelijk verklaren, als men een dampkring aanneemt. Zonnestralen, 

 die den rand van Venus aanraken, worden gebogen door de atmos- 

 feer, welke zij doorgaan, en raken dus punten aan, die verder liggen 

 dan de punten , die zij anders zouden aangeraakt hebben , indien zij 

 niet door eene dikkere middenstof gegaan en daar volgens de bekende 

 wetten der straalbreking gebogen waren. Die plaatsen worden dan 

 met een zwakker licht bestraald. Uit de breedte van dezen band van 



