TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE. 147 



dat de planeet in haren naasten stand bij de aarde slechts een zeer 

 smallen sikkel vertoonde, zag hij haren geheelen bol in een flaauw 

 aschgraauw licht , gelijk aan dat hetwelk de maan ons zien laat , als 

 zij het licht, door de aarde op haar geworpen , tot ons terugkaatst. 

 Andreas mayer zag in 1759 hetzelfde verschijnsel. In 1806 nam 

 harding in drie weken drie malen hetzelfde licht waar ; eenmaal 

 zelfs met een roodachtigen tint. Schröter had omstreeks denzelfden 

 tijd dezelfde opmerking gemaakt. Later, in 1825 , heeft ook gruit- 

 huizen dit verschijnsel waargenomen. Prof. kaiser durft echter deze 

 waarnemingen niet als onbetwijfelbaar zeker aannemen en dat wel om 

 de niet ongegronde reden , dat het door de volkomener kijkers van 

 lateren tijd nog nimmer gezien is. 



Maar indien wij op grond der getuigenissen aannemen, dat dit 

 flaauwe , matte licht werkelijk op den geheelen bol van Venus is 

 waargenomen , dan is nog de vraag , aan welke oorzaak het is toe te 

 schrijven. Olbers en william herschell meenden het te moeten 

 toeschrijven aan een zeker lichtgevend vermogen , hetwelk aan het 

 vaste ligchaam der planeet of aan haren dampkring eigen is. Maar 

 zoo dit het geval ware, zoude het eene blijvende eigenschap zijn en 

 dus ook voortdurend waargenomen kunnen worden. Anderen waren 

 van oordeel , dat dit aschgraauwe licht veroorzaakt zou worden door 

 het licht , hetwelk van onze aarde of van Mercurius op Venus afstraalt 

 en zoo weder tot onze aarde werd teruggekaatst , evenzoo als zulks 

 bij onze maan onder bepaalde omstandigheden plaats heeft. Maar zoo 

 dit het geval ware, zou dit verschijnsel op geregelde tijden weder- 

 keeren en het zou weinig moeite kosten vooraf reeds te berekenen , 

 op welke dagen men de geheele Venus-schijf flaauw verlicht zoude 

 zien. Het komt mij daarom het waarschijnlijkste voor , dat wij hier 

 veeleer hebben te denken aan voorbijgaande phosphorescerende ver- 

 schijnselen in den dampkring van Venus , die dezen in zijne geheele 

 uitgestrektheid met eene lichtontwikkeling doordringen , min of meer 

 gelijk aan de noorder- en zuiderlichten , die in onzen dampkring wor- 

 den waargenomen. Indien dit werkelijk het geval mogt zijn, dan laat het 

 zich verklaren , waarom dit verschijnsel niet geregeld , maar slechts nu 

 en dan is waargenomen. Het lichten van Venus zou dan , evenals het 



10* 



