148 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN , 



noorder- en zuiderlicht , als een zoogenaamd magnetisch onweder be- 

 schouwd kunnen worden. Wij zouden dan daaruit met eenigen grond 

 het gevolg mogen afleiden , dat de toestand van het Venus-magnetis- 

 mus zoo niet geheel gelijk, dan toch analoog is aan het aard-magne- 

 tismus , waarvan wij de verschijnselen op onzen aardbol waarnemen. 

 Doch — vergeten wij het niet — het is er nog verre van daan, dat 

 de wetenschap der sterrekunde over dit belangrijk punt tot eenige 

 zekerheid zou gekomen zijn. • 



DE AARDE. 



Wij hebben ons voorgesteld te onderzoeken, wat wij uit de bere- 

 keningen en waarnemingen der sterrekundigen met mindere of meerdere 

 waarschijnlijkheid kunnen afleiden met opzigt tot de natuurlijke gesteld- 

 heid der planeten , die tot ons zonnestelsel behooren. Als wij nu de 

 planeet, die wij zelven bewonen, mede opnemen onder de reeks van 

 voorwerpen , die wij te behandelen hebben , dan spreekt het van zelf, 

 dat wij alles , wat wij aangaande de natuurlijke gesteldheid van de 

 planeet , die wij bewonen , uit eigene waarneming en aanschouwing 

 weten , buiten den kring van ons tegenwoordig onderzoek plaatsen. 

 Er is bijna geen tak der natuurwetenschap , die niet het zijne heeft 

 toegebragt om de natuurlijke gesteldheid onzer aarde in het licht te 

 stellen. Ja wij mogen veilig zeggen , dat onze aarde de eenige plek 

 in het gansche heelal is , van wier natuurlijke gesteldheid wij eene 

 eenigermate volledige en bevredigende kennis hebben. Maar alles wat 

 physica en chemie , wat geologie en geographie , wat plant- en dier- 

 kunde betreffende de natuurlijke gesteldheid van onzen aardbol aan het 

 licht gebragt hebben, — dat alles willen wij thans wegwerpen, ver- 

 geten , voorbijzien , om ons op een geheel zuiver astronomisch stand- 

 punt te stellen en ons de vraag voor te houden , wat wij , afgescheiden 

 van alles , wat wij van elders weten , alleen uitgaande van astrono- 

 mische berekeningen en waarnemingen zouden kunnen opmaken betref- 

 fende de natuurlijke gesteldheid van onze planeet. 



