160 SALOMON DE CAUS. 



voorberigt eener nieuwe uitgave van zijn werk , getiteld : Les raisons 

 des forces mouvantes etc, hetwelk in laatstgenoemd jaar te Parijs in 

 het licht verscheen; de eerste uitgaaf werd in 1615 te Frankfort ge- 

 drukt , onder den titel : Les raisons des forces mouvantes avec diverses 

 machines tant utiles que plaisantes auxquelles sont adjoints plusieurs desseings 

 de grottes et fontaines. 



Te rekenen van het jaar 1624 tot aan zijn overlijden vindt men 

 weinige of geene berigten van onzen geleerde opgeteekend; alleen 

 weet men , dat hij , behalve voornoemd werk , nog de volgende ge- 

 schriften bezorgd heeft , als : a) La perspective avec la raison des ombres 

 et miroirs, Londen en Frankfort, 1612, in fol.; b) Institution harmonique, 

 divisée en deux parties, ibd. 1615, in fol.; c) Hortus Palatinus, Heidel- 

 bergae exstructus, ibd. 1620, in fol., met onderscheidene platen van 

 theodore de Bry ; d) La pratique et demonstration des horloges solair es, 

 Paris, 1624, in fol. Dit laatste werk is opgedragen aan den kardinaal 

 de richelieu , onder dagteekening van den 1 Julij 1624; in het 

 voorberigt aan den lezer zegt caus, dat hij sedert een geruimen tijd 

 werkzaam is geweest aan het vertalen der geschriften van vitruvius, 

 dien hij als schrijver zeer hoogacht en van wiens arbeid hij bij het 

 zamenstellen zijner geschriften veel gebruik heeft gemaakt. 



Over het land, waar caüs geboren is, is in der tijd veel strijd 

 geweest tusschen de Duitschers en Franschen; beiden wilden hem tot 

 hun landsman verklaren. Deze onzekerheid evenwel is thans opge- 

 heven, want uit de opdragt van zijn boek (raisons des forces mouvantes) 

 aan lodewijk XIII blijkt duidelijk, dat hij een geboren Fransch- 

 man is. 



Sommigen meenen (zie arago, Annuaire 1829 et 1837), dat deze 

 salomon de caus het eerst op het denkbeeld is gekomen om den 

 stoom als beweegkracht aan te wenden, doch dit kan niet waar zijn, 

 daar de kennis der stoomkracht van veel vroegeren tijd dagteekent. 



Het juiste tijdstip van zijn overlijden was tot nu toe niet met 

 zekerheid bekend, doch onlangs is gebleken, dat hij te Parijs ge- 

 storven en aldaar des avonds voor het feest der Heilige Drievuldig- 

 heid 1626 (den laatsten Februarij 1626) ter aarde besteld is. 



S. F. K. 



