180 DE WOETELS DER PLANTEN. 



Wanneer men in het vroege voorjaar in beukenbosschen komt, dan 

 vindt men daar meermalen aan den voet der boomen planten met eene 

 vleeschroode bloementros. Deze gewassen (Lathraea squammaria) zijn, 

 wanneer men naauwkeuriger onderzoekt, met de wortels op die der 

 beuken gehecht en zuigen uit deze het noodige voedsel. Er zijn een aan- 

 tal dergelijke planten, welke grootendeels tot de familiën der Orobancheae 

 en der Rhinanthaceae behooren. Van de eersten is de in Duitschland 

 voorkomende Orobanche ramosa (Hanfwürger) eene der gevaarlijkste , 

 omdat zy , voortwoekerende , een geheel hennipveld kan verwoesten. 

 Bij ons vindt men uit die familie onder anderen de kleine Bremraap 

 (Orobanche minor), die op rooden klaver en de groote Bremraap (Oro- 

 banche major), die op de wortels van eiken hakhout woekert. Onder 

 de Rhinanthaceae noem ik Euphrasia odontites en officinalis (Oogen- 

 troost) , die de Rogge, en Melampyrum arvense (Z war tkoorn), die andere 

 granen belaagt. Het zaad kiemt in den grond en vormt zelfstandig 

 een wortel , maar weldra zoekt deze de wortels van gerst of van eene 

 andere graansoort. De fijne wortels omvatten deze , ontwikkelen aan 

 de aanhechtingspunten een aantal verdikkingen en schijnen het vermo- 

 gen te hebben om door innige aansluiting uit de genoemde wortels het 

 voedsel op te nemen. Is de moederplant krachtig, dan kan zij somwij- 

 len ook in leven blijven, terwijl zij den kostganger voedt, maar in den 

 regel sterft zij door de woekerplant. Vindt deze niet spoedig zulk eene 

 voedster (waartoe de Euphrasia soms wortels van een voet en meer lengte 

 maakt), dan gaat zij zelve als een klein, jong plantje te gronde. Want, 

 hetgeen merkwaardig is , elke woekerplant heeft gewoonlijk hare eigen 

 plantensoort, waarop zij alleen woekeren kan, en slechts weinigen 

 kunnen zich ook ten koste van andere gewassen voeden. 



Gelijk alle verschijnselen der plantenwereld , zoo treden ook de 

 woekerplanten in warmere gewesten krachtiger en grootscher op. In 

 de streken aan de Middellandsche zee gelegen ziet men in het voorjaar 

 uit den wortelstok van Cistus den scharlakenrooden Cytinas Hypocisiis 

 te voorschijn komen; elders leeft Balanophora op de wortels van den 

 Vijgeboom en aan de Kaap wordt eene Hydnora (eene Cytinee) door 

 de vergiftige Euphorbia's gevoed. Doch de gewigtigste dezer Wortel- 

 parasiten is gewis het geslacht Rafflesia , dat op de eilanden van den 



