194 DE WORTELS DER PLANTEN. 



wortels langs den bodem loopen naar de opening onder in den pot, en 

 door deze verder naar beneden doordringen. Vooral springt deze nei- 

 ging om benedenwaarts te groeijen sterk in het oog bij den jongen 

 wortel van het kiemende zaad. Wanneer dit, zoo als menigvuldig 

 geschiedt, niet met de wortelpunt naar onderen is geplaatst, dan 

 buigt zich deze al groeijende weldra zoodanig om , dat hij met de spits 

 loodregt naar beneden gaat. Brengt men daarna het zaad in eene 

 andere rigting , dan heeft er weder eene kromming plaats , totdat de 

 oude neiging bevredigd is. Door telkens na eenigen tijd het zaad 

 anders te plaatsen, heeft decandolle aldus vijftien maal den wortel van 

 een kiemenden eikel eene andere rigting doen aannemen. Wordt het 

 zaad zoodanig bevestigd , dat de wortelspits zuiver loodregt naar boven 

 is gerigt, dan groeit deze, gelijk wigand opmerkte, eerst in die 

 rigting voort en buigt zich dan eensklaps naar onder , zoodra het 

 labiel evenwigt (gelijk hij het uitdrukt) verbroken is. 



Welke is nu de oorzaak van deze bepaalde neiging der wortels ? 

 Aanvankelijk schreef men dit toe aan het grooter specifiek gewigt der 

 wortels, die, meer geconcentreerd voedingssap bevattende, aldus naar 

 beneden zouden getrokken worden. Om dit te bewijzen, heeft knight 

 een vernuftigen toestel uitgedacht. Wanneer , zoo redeneerde hij , de 

 zwaartekracht de hoofdoorzaak is , die den wortel naar beneden drijft , 

 dan moet ook de rigting van dezen eene andere worden , wanneer men 

 de aantrekkingskracht der aarde verhindert in hare gewone rigting te 

 werken. Dan moet bepaaldelijk ook de middelpuntvliedende kracht 

 hier dezelfde werking hebben als bij de ligchamen in het algemeen , zoo- 

 als men dit ziet in de welbekende proef, waarbij , onder het snel rond- 

 draaijen eener schijf, de zwaardere hagelkorrels zich boven het water 

 plaatsen. Ten einde nu dit proefondervindelijk uit te maken , gebruikte 

 hij de volgende inrigting : Aan den omtrek van een rad van 1 1 duim mid- 

 dellijn, dat zich vertikaal in het water van eene snelvlietende beek be- 

 woog en 150 omwentelingen in de minuut maakte , bevestigde hij zaden 

 in verschillende rigtingen en bespeurde nu , dat bij het kiemen deze allen 

 hunne worteltjes naar buiten en de stengeltjes naar het middelpunt 

 van het rad rigtten. Wanneer hij nu het rad in horizontale rigting 

 liet ronddraaij en, dan verlengden zich ook stam en wortel in horizon- 



