196 DE WORTELS DER PLANTEN. 



onderen verlicht , zien kiemen , met het worteltje naar boven , het 

 stengeltje naar beneden gekeerd (Arch. de Botan., II, 451). Trevira- 

 nus haalt van dergelijke proeven met hare verklaringen nog meer aan 

 [Physiologie , II , 598). 



Hiermede strijden weder de proeven van wigand , die vond, dat de 

 rigting van den wortel gewijzigd wordt, noch door den aard van 

 den kiembodem, hetzij die uit bouwaarde, zuiver zand, papier, 

 water of kwikzilver bestond ; 



noch door de vochtigheid, want de wortels dringen in droog 

 kwik , terwijl vochtige lucht daarboven is ; 



noch door de duisternis van den kiembodem, want zaden, 

 opgehangen aan de oppervlakte van het water in een van boven don- 

 ker gemaakt glas , kiemden en zonden hunne wortels in het verlichte , 

 onderste gedeelte van het glas ; 



noch eindelijk bepaalt de bodem als donker en vochtig aanhechtings- 

 punt de rigting van den wortel, want de zaden kiemen zonder bodem , 

 en aan een vertikalen bodem gehecht, waarvan de eene zijde licht, 

 de andere duister is , gaan zij toch loodregt naar beneden , enz. 



Tegen deze proeven van wigand zou echter vrij wat in te brengen 

 zijn , en zij zijn op verre na niet met die voorzorgen genomen , welke 

 wij reeds bij senebier, de saussüre en andere oudere physiologen 

 vinden. Vooreerst toch strijdt daarmede de algemeen bekende erva- 

 ring , dat de wortels der planten bij voorkeur daar doordringen , waar 

 een vruchtbare en vooral een vochtige bodem aanwezig is. Iedereen 

 weet dit van boomen, die aan een waterkant staan; dientengevolge 

 wijken de wortels aanzienlijk af van de loodlijn. 



Men denke hierbij ook aan de luchtwortels der Aroïdeèn , die nage- 

 noeg onvertakt verscheidene voeten in de lucht voortgroeijen , maar 

 in den grond gekomen , alras een tal van zijwortels maken. Hetzelfde 

 geschiedt bij sommige Ficussoorten. 



Ten anderen kan niet toegegeven worden , dat het licht zonder in- 

 vloed is, en wigand zelf spreekt zich hierin tegen, aangezien hij bij 

 een van onderen verlichten bodem de wortelspits zich naar boven zag 

 ombuigen. Trouwens dit was uit oudere proeven wel bekend. 



Eindelijk moet hierbij ook aan het anatomisch maaksel van den 



