DE WORTELS DER PLANTEN. 199 



men de organen buigt , en men kan de uitkomst der proef dus algemeen 

 aldus uitdrukken: Alle uit hunne natuurlijke stelling gebragte organen 

 zullen zich opwaarts krommen , omdat er spanningsverschillen tusschen 

 de onderscheiden weefsels zijn, en omdat in de onderste lengte-helft 

 van het orgaan de uitrekbaarheid toeneemt van die celwanden, welke 

 de uitzetting verhinderen van de hiertoe neiging hebbende weefsels. 



Dit geldt zelfs van de wortels , die in het oudere gedeelte de merk- 

 waardige eigenschap bezitten (welke steeds geheel over het hoofd is 

 gezien) zich opwaarts te krommen , zoodra zij uit de normale rigting 

 gebragt worden. 



Tegenovergesteld aan deze actieve , opwaartsche kromming is echter 

 de naar beneden gerigte buiging der jonge wortels. Wanneer men 

 een kiemend zaad of een uitloopenden bol of knol op eene horizontale , 

 ondoordringbare onderlaag zoodanig bevestigt, dat een ontstaande 

 wortel terstond de onderlaag treft , dan ontwikkelt zich deze wortel 

 tegen die onderlaag aan , zonder zich ooit van deze te verwijderen 

 door eene naar onderen holle kromming van den uitgegroeiden wortel. 

 Het verschijnsel wordt iets gewijzigd, wanneer men, in plaats van het 

 zaad van den aanvang der kieming af op de onderlaag te plaatsen , 

 de reeds loodregt naar beneden ontwikkelde wortels op de horizontale, 

 gladde plaat legt en het plantje aan deze onwrikbaar bevestigt. Men 

 bespeurt dan eerst de boven vermelde opheffing van het oudere deel 

 van den wortel, waarin spanningsverschillen tusschen de onderscheidene 

 weefsels voorkomen. Is hierdoor het uiteinde van den wortel een 

 weinig van de plaat opgeligt, dan wendt zich, terwijl de wortel zich 

 verlengt, het nieuw gevormde deel naar beneden, totdat zijn uiteinde 

 onder een scherpen hoek de plaat raakt. Van nu aan blijft de wortel 

 digt tegen de plaat aangroeijen, en de vroeger gemaakte bogt blijft 

 onveranderd. In dit verschil ligt het fundamentele onderscheid tusschen 

 beide soorten van krommingen, tusschen de opwaartsche en die, welke 

 het middelpunt der aarde zoekt en door iiofmeister geocentrische 

 kromming genoemd is. 



Het blijkt uit deze proef, dat de geocentrische kromming alleen in 

 het uiterste deel van den wortel plaats vindt. Herinneren wij ons nu, 

 wat straks aangaande het anatomisch maaksel en den groei van den 



