DE WORTELS DER PLANTEN. 201 



licht is , zoodat nader onderzoek geenszins overbodig is , zoo moeten 

 wij echter erkennen, dat door hem eene nieuwe, vroeger geheel on- 

 bekende of althans niet behoorlijk opgevatte oorzaak ter verklaring is 

 aangevoerd en door juiste proeven verdedigd, zoodat het vraagstuk eene 

 schrede nader tot zijne oplossing is gebragt. 



VERRIGTINGEN VAN DEN WORTEL. 



Er blijft ons over, na te gaan, welke de verrigtingen zijn van den 

 wortel in het plantenleven. Dat die verrigtingen van belang moeten 

 heeten , heb ik reeds gezegd in den aanvang van dit opstel, toen ik 

 op de overdragtelijke beteekenis van het woord «wortel" opmerkzaam 

 maakte. 



Steun en voedsel, ziedaar wat de* wortel aan de plant verschaft, het 

 laatste alleen , waar de wortels evenals de geheele plant drijvende zijn in 

 het water. Op welke wijze nu deze verrigtingen , bepaaldelijk die der 

 voeding, vervuld worden en welk deel van den wortel daarbij de 

 hoofdrol speelt, dit is nog niet in alle opzigten bekend. Maar het 

 ware niet moeijelijk, met de beschrijving der proeven over dit onder- 

 werp genomen , en met het oog op de betrekking van den wortel 

 tot den bodem en het overige der plant , een gansch boekdeel te vullen. 

 Ik zal dus, om van de aandacht mijner lezers en lezeressen geen 

 misbruik te maken , hierover slechts zeer kort zijn en alleen eenige 

 hoofdpunten aanstippen. 



Dat de wortel der plant een steun geeft in den grond, is iedereen 

 bekend en behoeft geene nadere toelichting. De penwortel , die diep 

 in den grond boort en de talrijke zijwortels , die herhaaldelijk zich 

 vertakken en wijd en zijd zich verspreiden , vormen zoo vele steun- 

 punten , waardoor der plant een stevige stand verzekerd is en waardoor 

 zij zelfs tamelijk hevige stormen kan doorstaan. Waar de wortels in 

 een gedeelte ontbreken of vergaan zijn , of waar de aard van den 

 bodem eene diepe beworteling belet , daar staat de boom eerder aan 

 omwaaijen bloot , gelijk de Pinksterstorm van het jaar 1860 dit nog 

 op vele plaatsen van ons vaderland en bepaaldelijk in het Haagschc 

 bosch geleerd heeft. 



Bij vele uitheemsche planten, zoo als sommige Palmen en de meeste 



