202 DE WORTELS DER PLANTEN. 



Pandaneën, moeten bovendien de talrijke luchtwortels , die uit ver- 

 schillende hoogten van den stam benedenwaarts gaan, den noodigen 

 steun verschaffen. Welke verrigtingen de luchtwortels der Orchideën , 

 die nimmer den grond bereiken , te vervullen hebben , is nog niet in 

 alle opzigten bekend. 



Belangrijker , maar ook moeijelijker toe te lichten is de hoofdverrig- 

 ting der wortels, om aan de plant uit den bodem voedsel toe te voeren. 

 Dat dit geschiedt, dat de plant uit den grond allerlei stoffen opneemt, 

 en dat zij aldus op een vruchtbaren bouwgrond veel beter gedijt dan 

 op een schralen bodem , is wederom iedereen bekend , maar omtrent 

 de wijze , waarop dit geschiedt, en omtrent de oorzaken van dit ver- 

 mogen is onze kennis nog onvolledig. 



In de eerste plaats moeten wij vragen, in welken vorm neemt de 

 wortel voedingsstoffen op? 



Wanneer men niet geheel vreemdeling is op het gebied der planten- 

 kunde , wanneer men weet , dat de wortel , zoo als elk ander plantendeel , 

 uit een aantal cellen en vaten van onderscheiden vorm bestaat en nergens 

 ware openingen van buiten vertoont , dan schijnt het niet twijfelachtig , 

 welk antwoord op die vraag te geven. Integendeel , het mag vreemd 

 schijnen, dat in den tegenwoordigen tijd die vraag nog gedaan wordt, 

 aangezien de voedingsstoffen toch niet anders dan in oplossing door 

 de celwanden heen in den wortel kunnen komen. Immers verschillende 

 proeven met kleurstoffen, in uiterst fijn verdeelden staat in water ver- 

 spreid aan gezonde wortels aangeboden , hebben geleerd , dat al hetgeen 

 niet volkomen in oplossing verkeerde , niet werd opgenomen. 



Doch in den laatsten tijd heeft liebiGt , naar aanleiding van de 

 belangrijke proeven van way , de stelling opgebouwd, dat de planten- 

 wortels hun voedsel wel is waar in oplossing bekomen , maar zelve 

 een eigen werking op den bodem uitoefenen. Deze proeven van way 

 leerden , dat de bouwgrond van daarin gebragte opgeloste stoffen som- 

 migen vastlegt en anderen in oplossing brengt. De drainwateren zijn 

 dien ten gevolge zeer arm aan vaste bestanddeelen , en liebig, hieruit 

 verkeerdelijk besluitende tot hetgeen in den bodem werkelijk in oplos- 

 baren toestand voorkomt (daar hij de vlakte-aantrekking geheel over 

 het hoofd ziet) meent , dat de plantenwortels een eigen oplossend ver- 



