EN DIEN VAN DEN 4 MAART IN HET BIJZONDER. 219 



deelen, waaruit de meteoorsteenen bestaan, daarin niet aanwezig 

 zijn of, indien dit het geval mogt zijn , dat zij dan in zoo verspreiden 

 en verdeelden staat daarin zouden moeten voorkomen , dat zij tot heden 

 aan alle onderzoekingen ontsnapt zijn. En gesteld , dat zij daarin 

 aanwezig waren, dan zou het nog zeer moeijelijk zijn eene oor- 

 zaak aan te wijzen , waardoor die stoffen zich tot groote massa's zou- 

 den verzamelen , terwijl er nog veel minder eene oorzaak zou kunnen 

 opgegeven worden, waardoor zij eene zoo groote snelheid zouden be- 

 komen als die , welke werkelijk is waargenomen. Zijn dus de vuurbollen 

 niet van aardschen oorsprong , dan moeten wij ze als vreemdelingen 

 beschouwen, die uit de hemelruimte tot ons komen. 



Toen de hypothese van den atmospherischen oorsprong der vuur- 

 bollen en meteoorsteenen moest vervallen, begon men eenen wantrou- 

 wenden blik op de maan te werpen. Dit hemelligchaam toch ver- 

 toont , indien men het door eenen sterk vergrootenden kijker beschouwt , 

 bergen, die in vorm en in andere opzigten veel overeenkomst met de 

 vulkanen der aarde bezitten , en nu meende men , dat deze vulkanen 

 bij hunne uitbarstingen ons wel steenen zouden kunnen toewerpen. 

 Indien wij ons het middelpunt der aarde en der maan door eene regte 

 lijn verbonden voorstellen, en wij denken ons een vulkaan op de 

 maan juist ter plaatse waar deze lijn hare oppervlakte doorsnijdt; 

 dan zal, indien deze nu met groote kracht een steen opwerpt , die steen 

 minder en minder door de maan worden aangetrokken, naarmate hij 

 zich daarvan verwijdert, terwijl de aantrekking, die de aarde op dien 

 steen uitoefent , toeneemt naar gelang hij tot haar nadert. Er is 

 dus een punt , waar de aantrekking van beide gelijk is. Werd 

 een steen niet tot dien afstand door de maan opgeworpen , dan zou 

 die weder op dit hemelligchaam terug vallen ; indien echter de aan- 

 vankelijke snelheid der uitwerping groot genoeg ware om voorbij dit 

 punt te komen , dan zou de steen sterker door de aarde dan door de 

 maan worden aangetrokken en op aarde moeten nedervallen. Door 

 laplace werd, in 1802, de aanvangssnelheid der beweging, die zoo- 

 danige steen zou moeten hebben, berekend, en hij vond daarvoor 2525 

 meters in ééne seconde. De grootste snelheid, die wij , met het tegen- 

 woordig zooveel vermogend geschut aan een kogel kunnen geven , be- 



