220 IETS OVER VUURBOLLEN IN HET ALGEMEEN 



draagt 631 meters in ééne seconde. Indien dus de maanvulkanen aan 

 de uitgeworpene massa's eene viermalen grootere snelheid kunnen 

 mededeelen dan wij aan onze kanonskogels , dan zouden ze buiten de 

 grens kunnen worden geworpen , waar de aantrekking der maan de 

 overhand heeft boven die der aarde en dus naar de aarde kunnen 

 vallen. Dit behoort dus niet onder de onmogelijke zaken. Olbers , 

 die reeds in 1795 in eene voorlezing te Bremen op de mogelijkheid 

 van den oorsprong der meteoorsteenen uit de maan had gewezen , 

 betwijfelde zelf de waarschijnlijkheid daarvan , op grond dat er zoovele 

 omstandigheden moeten zamenloopen om een door de maan uitgewor- 

 pen steen op aarde te doen vallen. "Want , behalve dat de maanvul- 

 kaan juist naar de aarde zou moeten zijn gerigt , deelt de uitgeworpen 

 massa in de beweging der maan zelve , zoodat de steen een elliptische 

 baan rondom de aarde zou moeten beschrijven en dus zelf eene 

 kleine maan zou worden. Het nederstorten zou dus alleen dan kunnen 

 plaats hebben , indien het perigaeum , d. i. het punt , waarin de loopbaan 

 het digtst bij het middelpunt der aarde kwam , binnen de aarde zelf 

 gelegen was. Het is dus onwaarschijnlijk, dat deze zeldzame omstan- 

 digheden zoo dikwijls zouden zamentreffen om daaruit de inderdaad 

 veel minder zeldzaam nedervallende meteoormassa's te verklaren. 



Er blijft dus niet veel anders over dan om de vuurbollen en me- 

 teoorsteenen te houden voor kosmische massa's, dat is: verzamelingen 

 van stof, die in de hemelruimte rondzweven. Van de banen, die zij 

 beschrijven, is ons niets bekend, omdat zij, behalve wanneer ze zeer 

 nabij de aarde komen , niet zigtbaar zijn. Er ligt niets vreemds in 

 het denkbeeld, dat er behalve de grootere planeten en kometen nog 

 een oneindig aantal van stofmassa's door de ruimte van ons planeten- 

 stelsel en daar buiten rondloopt. De ouden kenden reeds eenige 

 planeten, die zich door hare bewegingen en lichtsterkte spoedig als 

 dusgenoemde dwaalsterren aan hen kenbaar maakten. Later werd het 

 aantal der groote planeten met twee vermeerderd, Uranus en Neptu- 

 nus. Van 1800 tot 1807 werden er vier kleine ontdekt tusschen de 

 loopbanen van Mars en Jupiter. Sedert het jaar 1845 tot den 15 

 Maart 1.1. is het aantal daarvan reeds tot 78 geklommen en het is 

 hoogst waarschijnlijk , dat dit getal , door de ijverige bemoeijingen van 



