332 



IETS OVER HET WATER. 



zeven verschillende waterleidingen op verschillende hoogten werden 



Fig. 4. 



JÉÊÈÊÈM 



Schematische voorstelling van de theorie der Artesische bonnen. 

 AA. Water-ader. BB. Geboorde pijp. 



ontmoet, totdat men eindelijk, op ongeveer 1000 voeten diepte, eene 

 aantrof, die onder genoegzame drukking stond om het water tot boven 

 den grond op te spuiten. En hoe geheel onafhankelijk van elkander 

 deze onderaardsche waterleidingen verloopen, kan daaruit worden 

 opgemaakt, dat in de stad Paderborn op korten afstand bij el- 

 kander 130 bronnen voorkomen, welker water in temperatuur niet 

 onaanzienlijk onderling verschilt, dus van verschillende diepten moet 

 afkomen 1 ). 



De tusschenpoozende , intermitterende of periodieke bronnen vinden 

 hare verklaring alweder geheel in de natuurkunde. Vooreerst zijn er, 

 wier waterstand eenvoudig afhankelijk is van den stand der zee. Voor- 

 beelden daarvan vindt men te Brest, te Cadix en onder anderen in ons 

 land te Breskens, waar het zoogenaamde Spanjaards-putje (eene ge- 

 metselde welput achter de duinen) regelmatig met vloed en eb op 

 en nedergaat. Andere beantwoorden duidelijk aan de hoeveelheid re- 

 gen, die op zekere op eenigen afstand gelegene plaatsen valt. Nog 

 andere staan in verband met vulkanen, zoo als de Geijser op IJsland. 

 Eindelijk kunnen sommige tusschenpoozende bronnen hare verklaring 

 vinden in de theorie van den Tantalus-beker, een werktuig uit de 

 physique amusante genoegzaam bekend als -een glas , dat het daarin 



') Dr. f. w. c. krecke, Beginselen der Alg. Natuurk, Aardrijkskunde. 1845. 



