WAT HET IS, WAAR HET IS, EN WAT HET DOET. 235 



die stilstaande plassen moeten een water bevatten , dat in de hoogste 

 mate verontreinigd is, en de beteekenis, in onze taal aan het woord 

 poel toegekend, doet genoegzaam het volksoordeel daarover kennen. — 

 Wat dat water is , met andere woorden , wat het bevat , kan voor ons 

 van betrekkelijk minder belang geacht worden; bruikbaar is het in 

 geen geval, en het is meer uitsluitend in zijnen nadeeligen invloed, 

 in zijne miasmatische besmettelijkheid, dat wij bet moeten nagaan; en 

 dan is de zamenstelling van weinig of geen belang , want nog is het 

 der wetenschap niet gelukt het schrikbeeld miasme feitelijk daar te 

 stellen , en meestal is het onmogelijk , in bepaald bedorven en sterk 

 verontreinigd water een bestanddeel aan te wijzen , dat als het eigen- 

 lijk schadelijke beginsel moet worden beschouwd. 



Wanneer wij een oogenblik ons herinneren , wat in de voorgaande 

 bladzijden over de verschillende watersoorten is gezegd ; hoevele 

 oorzaken van verontreiniging wij hebben leeren kennen, van dat het 

 water als regen uit de wolken nederstroomt , totdat het langs kortere 

 of langere wegen, met weinige of talrijke stations, als ik die verge- 

 lijking hier bezigen mag, de groote rivieren heeft bereikt; hoe wij 

 gezien hebben, dat die rivieren op haren loop nog steeds nieuwe bij- 

 mengsels opnemen , — als wij ons herinneren de opgave van de be- 

 standdeelen, die in ééne rivier (de Rijn) voorkomen, — en wij nemen dan 

 in aanmerking, dat de zee de groote vergaarbak is van alle rivieren, dan 

 kunnen wij ligtelijk ons voorstellen , dat het zeewater al zeer onzuiver 

 moet zijn, zelfs zoo het al niet, onafhankelijk van dien toevoer, nog 

 eigenaardige bijmengsels uit zich zelf bezat. Gewis is die toevoer van 

 betrekkelijk geringen invloed te achten bij de enorme watermassa, die 

 de zee daarstelt, en ware dit zoo niet, wij zouden nog geheel andere 

 analysen van zeewater vinden, dan wij nu bezitten '). Wij laten hier 

 een paar daarvan volgen : 



') Dat de watermassa uit de rivieren toch ook nog vrij aanzienlijk is, moge 

 blijken uit de berekening , dat het water uit de stroomen , die Frankrijk bezit , vol- 

 doende zou zijn om dat geheele land met eene waterlaag van 20 Ned. duimen dikte 

 te bedekken. 



