25G IETS OVER HET WATER. ENZ. 



uitholling ontstaat. En deze voorbeelden zouden wij bijna tot in het 

 oneindige kunnen vermenigvuldigen; maar wij bepalen ons tot het 

 medegedeelde , dat dan toch de hoofdtoepassingen bevat. 



Eindelijk , nog in eene andere rigting zouden wij het water kunnen be- 

 schouwen. Welke die is? Zij had wel bovenaan in onze schets mogen 

 voorkomen. In de tegenwoordige tijdsomstandigheden , nu elke courant , 

 elke boek- of plaatwinkel ons om strijd het woord waterweg doet lezen. 

 De parelen van Neêrlands stedenkroon , Amsterdam en Rotterdam , 

 achten haar bestaan afhankelijk van die luaterwegen. Dat tooverwoord 

 heeft tijden lang de gemoederen in 's lands vergaderzalen en de ge- 

 moederen van een groot deel des volks vervuld; dat woord, het 

 prijkte in vurige letteren aan den Amstel en het IJ, toen de hoofd- 

 stad op 's Konings geboortefeest van hare dankbaarheid wilde doen 

 blijken; dat woord, het strekke ook ten besluit aan dit laatste deel 

 onzer schets, terwijl het schier voldoende is het uit te spreken om 

 er het gevvigt van te doen gevoelen. 



De waterwegen toch , in het algemeen door ons elders reeds de 

 slagaderen der beschaving genoemd , zij vormen den rijkdom van 

 Nederland ; zonder water geen handel ! zonder handel geen welvaart ! 

 Ontneemt ons, ontneemt het trotsche Albion zijne koopvaardij , en 

 ontzenuwd liggen de staten ter neder. Wat maakte de kooplieden 

 van Tyrus tot vorsten ; wat verhief het trotsche Aquileja tot de 

 koningin der steden ; wat maakte de republieken van Italië , de 

 medicis tot wat zij waren; wat deed ons Neêrland groot worden? 



Waardoor schonk columbus ons eene nieuwe wereld; waardoor 

 veroverden onze vaderen, in streken duizende mijlen van ons verwij- 

 derd, een koningrijk met koningrijken tot provinciën? — En op al die 

 vragen hebben wij slechts één antwoord : dat alles geschiedde met de 

 magtige hulp der waterwegen! 





