258 HET PLANTENLEVEN IN DEN WINTER, 



en den schoonen onbevvolkten hemel in zich afspiegelde , zal weldra 

 tot ijs verstijfd zijn. 



Het koude jaargetijde is begonnen. De winter met al zijne hard- 

 heid, doch niettemin met al zijne schoonheid is verschenen en het 

 plantenrijk, gedwongen in die verandering te deelen , heeft het win- 

 terkleed aangetogen. De zoo opvallend schoone afwisseling, het ka- 

 rakter van de lente , den zomer en den herfst , is verdwenen ; het 

 plantenrijk heeft geene bladeren , bloemen en vruchten meer en slechts 

 hier en daar geeft een laat bloeijend plantje nog eenig leven aan het 

 landschap. Weldra is alles met een wit kleed bedekt en alle 

 leven schijnbaar uitgedoofd. Kondom ons is alles verstijfd , want 

 dat lijkkleed heeft de groote levensader der natuur tot stilstand ge- 

 dwongen. 



Zou dat kleed werkelijk eene doode natuur bedekken? Gelukkig, 

 dat wij deze vraag ontkennend kunnen beantwoorden, want zelfs in 

 het strengste van den winter is er geene werkeloosheid in de natuur 

 waar te nemen. Voor de ontwikkeling der plantendeelen is thans 

 een tijdperk van rust ingetreden ; maar daarom zijn de planten nog 

 niet dood, men zou ze eerder slapende kunnen of mogen noemen. Zij 

 leven, — maar dat leven is minder opgewekt, zij rusten als het ware ; 

 wanneer wij rusten , heeft er bij ons ook nog stofwisseling plaats , 

 maar deze is minder krachtig; de plant, een levend wezen zijnde, zet 

 dus in haar tijdperk van rust, in den winter, ook stoffen om, ten 

 einde het voedende daaruit op te nemen , maar zij doet het niet zoo 

 spoedig als in de andere jaargetijden. Hoe gering deze omzetting 

 ook zijn moge , zoo leveren toch alle overblijvende planten het bewijs , 

 dat zij werkelijk plaats heeft ; want hoe zou het anders mogelijk kun- 

 nen zijn , dat de knoppen , tot in het strengste van den winter , in het 

 leven bleven en groeiden. Dan alleen wanneer de planten stoffen 

 opnemen en verwerken, is leven en groei denkbaar, en wanneer zou 

 dat niet noodig zijn? 



Onder vele voorbeelden noemen wij slechts, dat de gewone spar in 

 het strengste van den winter (Januarij) zijne zaden tot rijpheid brengt. 

 Verder weten wij , dat alle doode ligchamen eene temperatuur aan- 

 nemen , die gelijk staat met dien van den dampkring. Wanneer nu 



