2G2 HET PLANTENLEVEN IN DEN WINTER, 



door verdorring, hetzij door de vorst, hunne bovenaardsche stengels; 

 maar aan hunne onderaardsche stengels (in den knol, den bol of wor- 

 telstok) bewaren zij even zoo goed hunne knoppen als de boom, en 

 wij behoeven u dan ook slechts de lelie's , de standelkruiden (orchi- 

 deae), de looksoorten, narcissen, grassen, aspergie's, potentilla's , 

 zuring, varens, paeonia's , clematis , enz. te noemen, om u van de 

 waarheid te overtuigen. Kleinere planten moeten op de Alpen en in 

 het hooge noorden door de sneeuw tegen de vorst beschut worden ; 

 sneeuwt het niet en vriest het hevig, dan moet ook het zaad, dat in 

 den bodem is, tot in het hart bevriezen — of wetenschappelijk uit- 

 gedrukt: het kiemknopje of dat deel van het zaad, waarin reeds een 

 stengeltje en de beginselen van blaadjes gevormd zijn , worden door 

 de vorst gedood. De kiem, zooals hieruit blijkt, heeft dus overeen- 

 komst met den knop ; want evenals in den knop eene langzaam voort- 

 gaande ontwikkeling van de knopdeelen tot stengeltje, bladeren en 

 bloemen plaats heeft, zoo ook begint in den winter dezelfde ontwik- 

 keling in de kiem van het zaad tot de zoo even genoemde deelen. 

 En wanneer dit niet zoo was , hoe zou het dan mogelijk zijn , dat door 

 een enkelen warmen voorjaarsregen bosch en veld en weide als door 

 een tooverslag met het weelderigste groen zou kunnen prijken. 



Wordt door de natuur of somtijds ook door den mensch aan de 

 plant geene beschutting tegen de koude aangeboden, dan blijft zij 

 slechts zoo lang leven als de warmte van den bodem en hare eigen 

 warmte die van de buitenlucht overtreft; zijn die bronnen uitgeput, 

 dan bevriezen zij. Het tot hout gevormde gedeelte van stam en tak- 

 ken bevriest evenwel zeldzaam, maar wel de jeugdige deelen, zoo 

 als b. v. de knoppen en de, nog niet tot hout vervormde, herfst- 

 loten. Wij kunnen dit laatste b. v. waarnemen aan den wijnstok 

 en de framboos , en het eerste verschijnsel bij onze koolsoorten 

 en vooral bij zetmeel bevattende plantendeelen, zoo als aardappelen, 

 dahlia's enz. 



De vraag rijst bij ons op, welke veranderingen er wel door het 

 bevriezen van planten of deelen er van plaats grijpen , zoodat zij 

 daardoor geheel ongeschikt gemaakt worden om te kunnen blijven 

 leven. 



