DE LENTE, DEN ZOMER EN DEN HERFST. 269 



binnen gelegen vlakte geen bewijs van leven meer vertoont. Dat de 

 reeds gevormde jaarringen niet grooter worden, moge hier als bewijs 

 nog bijgevoegd worden. 



De oude scheikundigen zeiden : alleen stoffen , die vloeibaar zijn of 

 vloeibaar gemaakt worden , kunnen zich met elkander scheikundig 

 verbinden. Is deze stelling van toepassing op de anorganische stof- 

 fen , ten volle is dit waar voor de vorming van alle plantaardige en 

 dierlijke organismen, want geen van deze kunnen gevormd, kunnen 

 onderhouden of gevoed worden, tenzij de stoffen, die zij daarvoor 

 noodig hebben , in opgelosten toestand aangevoerd of opgenomen 

 worden. Dat de warmte hierbij ook grooten invloed uitoefent , valt 

 niet te betwijfelen; bij de meeste dieren is dan ook de warmte zeer 

 goed waar te nemen en bij de planten ook , want de thermometer 

 wijst b. v. een verhoogden warmtegraad aan in sommige bloemen en 

 zeer duidelijk in het schutblad, dat de bloeiwijze der aronskelken 

 omgeeft. Dat de opgenomen voedingsstoffen door de geheele plant 

 moeten gevoerd worden, is duidelijk; maar hoe heeft dat plaats? 

 Vroeger schreef men dit toe aan capillariteit of het vermogen van 

 vochten om in haarfijne buisjes op te zuigen. Hoewel men nu in 

 zoodanige buisjes dit verschijnsel kan waarnemen, zoo heeft dit op- 

 zuigen toch zijn grenzen en bovendien bevatten de buizen (vaten) in 

 de plant wel in sommige tijden van het jaar, maar niet altijd voch- 

 ten, terwijl de voedingsvochten, door den wortel opgenomen, door 

 de geheele plant heengevoerd worden , zelfs tot aan het uiterste knopje. 

 De vochten moesten dus in de plant door eene andere kracht opgevoerd 

 worden en die kracht zou weldra gekend worden. 



Men deed de ontdekking , dat sommige dierlijke en plantaar- 

 dige vliezen (eene blaas b. v.) de eigenschap bezitten dat, wanneer 

 men vloeistoffen of opgeloste stoffen , die een verschillend soor- 

 telijk gewigt hebben, er in bewaarde, de eene er door henen ge- 

 voerd werd , de andere niet. Om dit verschijnsel duidelijk te kunnen 

 waarnemen, neme men eene lange cilindervormige glazen buis, en 

 spanne om een van hare uiteinden een dierlijk vlies — b. v. eene 

 blaas, — men vuile nu die buis met eene oplossing van suiker, gom 

 of iets dergelijks en plaatse haar met het gesloten einde in een 



