32*2 MAGIE. 



van anderen , die over dit ook in den nieuwsten tijd zeer de belang- 

 stelling wekkende onderwerp geschreven hebben. 



Elke behandeling eener zaak dient aan te vangen met eene bepaling, 

 eene definitie van wat die zaak is. Maar reeds hier stuiten wij op 

 eene groote moeijelijkheid. Want wanneer wij nagaan , wat van de 

 oudste tijden, voor zoo ver zij ons bekend zijn, tot nu toe voor Magie 

 gegolden heeft, dan zien wij in dat opzigt een groot verschil. Magie 

 en Tooverhunst worden door den een wel , door den ander niet als 

 gelijkbeteekenend beschouwd. En wat nu al , wat niet 't zij tot de 

 Magie, 't zij tot de Tooverkunst , 't zij tot beiden kan gebragt worden, 

 daarover is men het ook op verre na niet eens. Wanneer wij nu 

 echter het verschil tusschen Magie en Tooverkunst vooralsnog daar- 

 laten, en niet al te scherp onderscheiden , dan geloof' ik, dat de volgende 

 definitie tamelijk wel aanwijzen zal , wat men in den meest algemeenen 

 zin onder Magie verstaat. Magie is dan eene kunst, die door eene 

 wetenschap, die verborgen en niet te bekomen is voor het gewone 

 gros der menschen , en door middelen , welke die wetenschap alleen 

 aan de hand geven kan en die meestal aan hun uitwerksel niet geëven- 

 redigd zijn, verschijnselen weet voort te brengen, die 't zij geheel 

 boven het bereik van den mensen schijnen te liggen en zelfs soms 

 schijnen te strijden met den gewonen loop der natuur , 't zij ook 

 wel langs meer bekende wegen , maar dan met veel meer toestel , 

 moeite en verbruik van tijd te verkrijgen zijn. 



De eerste oorsprong der Magie zou, naar men verzekert, bij de 

 Oostersche volken , met name bij de Meden en Perzen , bij de Hin- 

 does , bij de Egyptiërs te zoeken zijn. Deze bewering is in zekeren 

 zin onwaar , in een' anderen waar. Onwaar , voor zoo ver elk volk , 

 gelijk wij later zien zullen, op zekeren trap van ontwikkeling eene 

 magie bezit en bezitten moet; waar, in zoo ver voor ons de magie 

 der Oostersche volken inderdaad , als ik het zoo zeggen mag , de type 

 en het ideaal der magie , en de naam zelf dier wetenschap of kunst van 

 Oosterschen oorsprong is. Want bij alle Westersche volken , van de 

 Grieken af, werd, zoodra er van magie of tooverkunst in haren meest 



