MAGIE. 325 



gie , en ook bij hen stond zij aanvankelijk en ook nog later in naauw 

 verband met de volksgodsdienst en met de priesters. Niet alleen dat 

 het der Grieksche mythologie aan verhalen van toovenaars, tooverheksen 

 en toovermiddelen niet ontbreekt — ik behoef slechts medea en circe 

 te noemen, — maar wij vinden ook in de oude berigten, die ons 

 eenig, hoe zeer dan ook duister, inzigt geven in de allervroegste ge- 

 schiedenis van het later zoo genaamde Hellas , gesproken van Cureten , 

 Corybanten , Telchinen , Idaeische Dactylen , Argolische Cyclopen , 

 welke alle doorgaans voorgesteld worden als vereenigingen van metaal- 

 arbeiders, kunstenaars, priesters en toovenaars, — om niet te spreken 

 van de raadselachtige Kabiren , die zoowel op Samothrace als in 

 Egypte als goden of vergode menschen vereerd zouden zijn geworden. 

 Doch terwijl in het Oosten de magie , in hare uitgestrektste en hoogere 

 beteekenis , het eigendom bleef der priesters, zoo verkreeg onder de 

 Grieken, zoodra deze op de baan der beschaving eenige vorderingen 

 gemaakt hadden, alles een geheel ander aanzien. De reden daarvan 

 was vooral deze , dat er> onder de eigenlijke Hellenen geene van het 

 overige volk strikt afgescheidene, maar onder elkander naauw ver- 

 bondene priesters, dus geene priesterorde, bestonden. Immers, met 

 uitzondering van de bediening van zeer enkele tempels , wier priesters 

 tot eene bepaalde familie moesten behooren , was het priesterambt 

 toegankelijk voor ieder burger, wiens vader en grootvader ook burgers 

 geweest waren, en, wel verre dat er tusschen die priesters, zelfs van eene 

 en dezelfde op verschillende plaatsen vereerde godheid, een door wetten 

 en door eene hiërarchie geknoopte band zou hebben bestaan , heerschten 

 er veeleer tusschen hen een bestendige naijver en wantrouwen. Be- 

 stond er nu onder de Hellenen geene eigenlijke priesterorde, zoo kon 

 er ook van geen afgesloten stand van geleerden sprake zijn, en wij 

 zien dan ook al vroeg de Grieksche wijzen, hoezeer zich afgevende 

 met het onderzoek van het goddelijke, geheel op zich zelf staan, en 

 niet, gelijk bij de Oostersche volken, noodzakelijk tot den stand der 

 priesters behooren. 



Maar ook die oudste wijzen , die eerste onderwijzers en beschavers 

 der Hellenen , gingen over het algemeen door voor in het bezit te 

 zijn van geheimen en bovennatuurlijke kennis , en vertoonden in mcniger- 



