320 MAGIE. 



lei opzigt het karakter van toovenaar of' magier. De vaders der 

 Grieksche wijsbegeerte, thales , anaximander, anaximenes, empe- 

 docles en anderen, vooral echter en boven allen pythagoras, gingen 

 onder hunne tijdgenooten en nog veel later door voor bedreven in 

 voor het algemeen ontoegankelijke wetenschap , die zij , gelijk men wilde, 

 voor een deel aan het onderwijs der Egyptische en andere Oostersche 

 wijzen verschuldigd waren, en menige zaak, die van hen berigt wordt, 

 doet denken, dat zij aan dit volksgeloof dikwijls eerder voedsel gaven, 

 dan dat zij getracht zouden hebben het publiek daaromtrent beter in 

 te lichten. De priesters lieten van hunne zijde niet na om , door zich 

 het aanzien te geven van in het bezit te zijn van bovennatuurlijke 

 magt, het aanzien, dat de door hen bediende godheden en zij zelven ge- 

 noten, staande te houden. Behalve dat zij van buiten hun toedoen 

 ontstaande natuurverschijnselen en toevallige gebeurtenissen gebruik 

 wisten te maken , door deze eene met de omstandigheden strookende 

 beteekenis te geven, b. v. door, wanneer iemand, die de door hen 

 vereerde godheid beleedigd had, kort daarop stierf, dit als eene 't zij 

 door die godheid 't zij door hen zelven toegevoegde straf te doen be- 

 schouwen , — gaven zij zich ook af met zoodanige verrigtingen , die 

 het volk van de magt der goden een hoog denkbeeld moesten in- 

 boezemen. De orakels in verschillende min of meer beroemde tempels 

 gegeven , het persoonlijk verschijnen der goden in de hun gewijde 

 heiligdommen, b. v. in dat van aesculapius te Tarsus , de visioenen 

 van hen , die in zekere tempels sliepen , de weenende of zingende 

 standbeelden in andere en wat van dien aard meer is , zijn algemeen 

 bekende zaken , waarover ik niet nader behoef uit te weiden , te 

 meer omdat zij minder tot mijn eigenlijk onderwerp behooren. 



Zoo waren er dan in Griekenland in vroeger tijd twee klassen van 

 menschen , aan wie het volksgeloof eene meer dan menschelijke , 

 niet door gewone middelen verkregene wetenschap toeschreef, — de 

 priesters en de wijzen. Doch dit kon op den duur zoo niet blijven. 

 Naarmate zich de beschaving ontwikkelde , werd de nevel van geheim- 

 zinnigheid, door welken heen het volk hunne oudste wijzen aanschouwde, 

 dunner, en die wijzen zelven bragten er het hunne toe bij om dien 

 geheel te doen opklaren. De Oostersche afgeslotenheid en geheim- 



