MAGIE. 327 



zinnigheid waren in volslagen tweestrijd met den Griekecken geest, 

 die steeds in alles naar vrijheid en openbaarheid streefde en zich 

 niet verdragen kon met geheimzinnige afzondering en stelselmatige 

 achterhoudendheid. Daarom werden de Grieksche wijzen wijsgeeren 

 en geene magiers, zij stichtten scholen en geene orden , en in plaats 

 van hunne wetenschap geheim te houden , predikten zij die op straten 

 en pleinen. 



De bemoeijingen met, ik zeg niet zoo zeer magische wetenschap, 

 als wel met magische kunsten bleef dus in Griekenland overgelaten 

 aan sommige priesters, die daarvan, doch in zeer beperkten omvang, 

 gebruik maakten ter bereiking van zekere bepaalde doeleinden, en 

 aan enkele personen uit het volk , die enkele van die kunsten uitoefen- 

 den uit winstbejag of uit andere nog minder edele beginselen , — en die 

 te vergelijken zijn met onze hedendaagsche waarzeggers, bezweerders 

 en heksen. Wat de priesters aangaat, zoo zeide ik, dat zij die kun- 

 sten slechts in zeer beperkten kring uitoefenden. De eene tempel 

 had een orakel ; in een ander verscheen de godheid , waaraan hij ge- 

 wijd was , persoonlijk ; in een derden geschiedde bij zekere bepaalde 

 gelegenheden weer iets anders. Maar nergens bij de Grieken vond 

 men priesters, die zich met magie in haren geheelen omvang inlieten 

 en voor eigenlijke toovenaars doorgingen. Bij die priesterlijke ver- 

 rigtingen , waaronder de voorspellingskunst geene geringe plaats be- 

 kleedde, voeg ik de van wege den staat door eigene priesters of door 

 openbare overheidspersonen officieel in 't werk gestelde waarzegge- 

 rijen, zoo als de voorspellingen uit de ingewanden der offerdieren, 

 uit de vlugt der vogelen , en wat dies meer zij. 



Onder alle geheime kunsten was in Griekenland de Manteia , de 

 wigchelarij of waarzeggerskunst, wel het meest in aanzien en werd 

 het meest beoefend, gelijk bij een levendig en nieuwsgierig volk, 

 gelijk de Grieken waren , wel te verwachten was. Was de voor- 

 spelling uit de sterren , de Astrologie , bij hen niet onbekend , deze 

 behoorde toch meer in het Oosten te huis. Maar de droomduiding 

 (Oneiro critica) , de waarzeggerij uit de vlugt en het gezang der vogelen, 

 en uit de wijze , waarop zij aan hen voorgelegde zaadkorrels oppikken 

 (Ornithomanteia) , — uit de trekken van het aangezigt (Metoskopia) , — uit / 



