MAGIE. 335 



afkeerig was, en dat zich toen niet meer ignoreren liet, oefende op 

 dat wijsgeerig streven zijn invloed uit. En zoo stichtte omstreeks 190 

 na Christus ammonius sakas de in meer beperkten zin dus genaamde 

 Alexandrijnsche of Nieuw-Platonische wijsbegeerte , die , achtereen- 

 volgens door plotinus en porphyrius meer ontwikkeld , bij jambli- 

 chus een volslagen Oostersch mysticisme werd. 



Dat nieuw-platonisme moest noodzakelijk op de magie der Grieken 

 en Romeinen een krachtigen invloed uitoefenen, door het in velerlei 

 opzigt te veredelen, of er ten minste een schijn van wetenschappelijk- 

 heid aan te geven. Daarvandaan dat van toen af de magie , meer en 

 meer verbonden met de zich om dien tijd meer dan vroeger ont- 

 wikkelende alchemie, ook onder de waarlijk hooger beschaafden en 

 voor de wetenschap goed gezinden warme aanhangers vond, .... en 

 daarbij de groote hoop zijn bijgeloof door de verhevene en hoog specu- 

 lative leer der neo-platonisten geregtvaardigd achtte. 



Zoo was het in het geduchte overgangstijdperk tusschen den ouden 

 tijd en de middeneeuwen. Daar overstroomden benden op benden van 

 onbeschaafde , maar krachtige en krijgshaftige barbaren van alle zijden 

 het ten ondergang voorbestemde Romeinsche rijk. Tegelijk ging de 

 heerschappij , die de Romeinen in hun goeden tijd in eenige streken 

 van het land dierzelfde barbaren hadden gegrondvest, verloren. Het 

 tijdperk van de ontwikkeling en het overwigt van den Germaanschen 

 stam was begonnen. 



Ook bij de Germanen heerschte oorspronkelijk, even als bij elk 

 volk onder de zon, het geloof aan waarzeggerij, aan geestenbezwe- 

 ringen, aan toovermiddelen , in één woord, aan magie. In hoever dit 

 alles zamenhing met de aloude denkbeelden daaromtrent der Zend- 

 volken, der Meden en Perzen, van wie de Germaansche volken bloed- 

 verwanten schijnen te zijn , zal ik hier niet onderzoeken , ofschoon het 

 niet moeijelijk zou zijn in de godsdienstige denkbeelden der oude Ger- 

 manen treffende punten van overeenkomst met die der genoemde 

 Zend-volken te doen opmerken , vooral wat betreft de leer van een 



